{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Zagłada w pamięci więźniów Sonderkommando",
  "subtitle": null,
  "slug": "zaglada-w-pamieci-wiezniow-sonderkommando",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/piotr-cywinski/zaglada-w-pamieci-wiezniow-sonderkommando",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/piotr-cywinski/zaglada-w-pamieci-wiezniow-sonderkommando.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/piotr-cywinski/zaglada-w-pamieci-wiezniow-sonderkommando.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Piotr Cywiński",
      "slug": "piotr-cywinski",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/piotr-cywinski"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2015-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/panstwowe-muzeum-auschwitz-birkenau/piotr-m-a-cywinski/zaglada-w-pamieci-wiezniow-sonderkommando_978-83-7704-113-0-26445df2.jpg?v=2026-09-02%2014%3A46%3A20",
  "description": "7 października 2015 r. upływa 71 lat od buntu więźniów Sonderkommando w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz-Birkenau. Z okazji rocznicy ukazała się książka „ Zagłada w pamięci więźniów Sonderkommando”. Jej autorem jest dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau dr Piotr M. A. Cywiński. Sonderkommando była to grupa robocza, złożona głównie z więźniów żydowskich, których Niemcy zmusili do obsługi komór gazowych, stosów spaleniskowych i krematoriów. W książce fragmenty ich relacji, wspomnień, zeznań procesowych, ale także zapisków dokonywanych w czasie istnienia obozu, zestawione są w cztery części. Pierwsza opowieść dotyczy selekcji do Sonderkommando i niesamowitego szoku, którego doświadczyli owi młodzi na ogół ludzie, zdawszy sobie sprawę, jakiej pracy oczekują od nich Niemcy. W drugiej części następuje opis instalacji zagłady. W trzeciej – jej przebieg, począwszy od dotarcia ofiar na miejsce zbrodni, poprzez rozbieralnię, komorę gazową, krematorium, aż po usunięcie pozostałego po całych transportach popiołu. W czwartej – opis buntu Sonderkommando, jedynego zbiorowego oporu zbrojnego w historii KL Auschwitz. Na końcu przeczytać można fragmenty relacji opisujące wpływ przeżyć na psychikę tych, którzy pracę przy komorach gazowych przeżyli. Zdaniem autora stworzenie jednej wspólnej opowieści z relacji przesiąkniętych tak traumatycznym doświadczeniem nie było prostym zadaniem.„ Członkowie Sonderkommando relacjonują swoje wspomnienia w bardzo specyficzny sposób. Relacje te pochodzą z różnych miejsc – z budynków komór gazowych, z krematoriów, znad dołów paleniskowych… Inne też są w swej naturze zapiski uczynione w samym obozie, w cieniu kominów krematoryjnych, w inny sposób brzmią powojenne zeznania procesowe, a jeszcze inaczej wywiady i wspomnienia spisane po dekadach” – napisał we wstępie dr Piotr M. A. Cywiński.",
  "editions": [
    {
      "title": "Zagłada w pamięci więźniów Sonderkommando",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/piotr-cywinski/zaglada-w-pamieci-wiezniow-sonderkommando/9788377041130",
      "publisher": "Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7704-113-0",
      "pages": 104,
      "published": "2015-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/panstwowe-muzeum-auschwitz-birkenau/piotr-m-a-cywinski/zaglada-w-pamieci-wiezniow-sonderkommando_978-83-7704-113-0-26445df2.jpg?v=2026-09-02%2014%3A46%3A20"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}