Historia Hiszpanii bez mitów

Teoretycznie Hiszpania nie jest krajem wielkiego sukcesu, ale czy na pewno? W latach 1950-1990 rozwijała się często szybciej niż Japonia, nie wspominając o Polsce w naszym najlepszym okresie. Chociaż kraj rządzony od 2018 roku przez Pedro Sancheza trapią problemy ekonomiczne i wysokie bezrobocie, to historia Hiszpanii jest jednak historią sukcesu. Hiszpania staje się znaczącym hubem energetycznym a język hiszpański staje się językiem numer dwa globu. Od trzech lat widać także spore ożywienie ekonomiczne, dzięki umiejętnej polityce imigracyjnej i energetycznej. Hiszpania pozostaje starszym bratem i rzecznikiem wielu nacji południowoamerykańskich i doskonali się w tej roli łącznika między Ameryką i Europą. Madryt wyswobodził się z większości problemów nagromadzonych od czasów dyktatury generała Franco (autorytaryzm, klerykalizm) i pokazał jak najlepiej inwestować środki pozyskane z EWG/UE. Hiszpanie dzielą się od ponad dwustu lat na społeczność liberalną (afrancesado) i konserwatywną (nacionalcatolico) z bardzo głębokim rowem pośrodku, tak jak my Polacy (oświecenie vs katolicyzm, frak vs kontusz). Jako kraj katolicki o bogatej historii, nieco większy i ludniejszy od polski (choć o znacznie czytelniejszym globalnie języku) Hiszpania może być dla Polaków znakomitym punktem odniesienia. Moglibyśmy się od niej wiele nauczyć; np. jak zerwać z autorytaryzmem (dyktatura generała Franco z lat 1937-1975) i stać się społeczeństwem nowoczesnym. Dość powiedzieć, że SEAT jakoś urządził się pod szyldem Volkswagena, podczas gdy FSO przepadł razem z Daewoo. Czerpanie wzorów utrudniają jednak takie fakty jak inny model dawnych elit szlacheckich, mocno odmienne położenie geograficzne (Hiszpanię w sporym stopniu chronią Pireneje i morza, gdy Polska jest rozpaczliwie otwarta i nizinna) oraz fakt, że ich niedawna dyktatura była prawicowa, a nasza lewicowa. Dziś Hiszpania to także modelowy przykład zwycięstwa nad okrucieństwem i zachłannością kleru, co przeraża polskich ultra-katolików, chcących zamilczeć iberyjski przykład. Tym bardziej powinniśmy więc mu się przyjrzeć! Nie zmienia to jednak faktu, że Polsce znacznie bardziej przydałoby się studiowanie hiszpańskich sukcesów i porażek, niż porównywanie się z takimi potęgami jak Niemcy, Francja czy USA, które stale czynimy popadając to w kłamliwą megalomanię to w słuszną depresję, gdy Hiszpania czeka na drugim końcu kontynentu na otwarte polskie umysły. Rozumiał to choćby Joachim Lelewel, pionier nowoczesnej historiografii polskiej i autor nowatorskiej pracy zatytułowanej: „ Historyczna paralela Hiszpanii z Polską” (1820).