Między Białą a Wisłoką. Na kulturowych ścieżkach Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki

W 1995 roku, a więc w czasach, kiedy powoływano do życia Park Krajobrazowy Pasma Brzanki, Pogórze Ciężkowickie stanowiło prawdziwą krajoznawczą i turystyczną terra incognita, przez którą najczęściej jedynie przejeżdżało się turystycznym tranzytem w drodze na południe. Beskid Sądecki, Beskid Niski, Bieszczady – to były prawdziwe góry i prawdziwa egzotyka. Niewielu zdobywało się na odwagę, aby wysiąść na stacji kolejowej w Tuchowie lub Bogoniowicach i wyruszyć w wędrówkę w stronę Dunajca albo Wisłoki. Ci, który to zrobili – przeważnie potem tu wracali. Trudno się temu dziwić, bowiem Pogórze to wymarzone miejsce dla wszelkiego rodzaju odkrywców i tropicieli, szczególnie zaś dla miłośników poszukiwań kulturowych. Ci ostatni rozpoczną zapewne swoje wędrówki po Parku i jego okolicach od łatwych do odnalezienia zabytkowych kościołów, dworów i cmentarzy znajdujących się w większych miejscowościach. Ale po ich zwiedzeniu przychodzi ochota na więcej. Zaczyna się wtedy czas błądzenia po górach i dolinach, wśród niezliczonych przysiółków, przez pachnące łąki i śródleśne polany. Na tym etapie będą nam jeszcze towarzyszyć drogowskazy i znaki – przydrożne kapliczki, figury i krzyże, zapomniane nekropolie, opuszczone domostwa Ale nawet ich zabraknie, kiedy dotrzemy do trzeciego, najwyższego stopnia wtajemniczenia, na którym poszukiwać będziemy śladów niezwykłych opowieści, legend i przedziwnych istot snujących się niegdyś – a może i teraz? – pomiędzy Białą a Wisłoką. W takich właśnie poszukiwaniach – tych łatwych i trudniejszych – powinna pomóc ta niewielka książeczka – mały kulturowy przewodnik po wielkiej i frapującej krainie, w której blisko oznacza często daleko, nisko staje się nagle wysoko, łatwo bez trudu zamienia się w trudno, a pusto w jednej chwili wypełnia się treścią aż po sam brzeg