{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Religijna melancholia",
  "subtitle": null,
  "slug": "religijna-melancholia",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/robert-burton/religijna-melancholia",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/robert-burton/religijna-melancholia.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/robert-burton/religijna-melancholia.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Robert Burton",
      "slug": "robert-burton",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/robert-burton"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": "en",
  "first_published": "2010-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/nomos/robert-burton/religijna-melancholia_978-83-7688-049-5-77ae65f6.jpg?v=2026-08-31%2013%3A14%3A54",
  "description": "[…] przedłożę w skrócie ów zdumiewający, olbrzymi, nieskończony ocean nieprawdopodobnego obłędu i szaleństwa: morze pełne mielizn i skał, piasków, zatok, przesmyków i przeciwstawnych prądów, pełne odrażających potworów, dziwacznych kształtów, ryczących fal, nawałnic i syreniego ukojenia, bezwietrznych wód, niewysłowionego cierpienia, takich komedii i tragedii, tak absurdalnych i śmiesznych, zgubnych i opłakanych spazmów, że nie wiem, czy godniejsze są politowania czy wyśmiania, i wątpiłbym czy można dać im wiarę, gdybyśmy nie oglądali tego samego na co dzień, praktykowanego niezmiennie w naszych czasach. Są to nowe przykłady, nova novitia, nowe postaci cierpienia i obłędu, który wciąż i wszędzie odnosi się do nas, w domostwie naszym, wewnątrz nas, w naszej piersi. (fragment książki, s. 9-10) […] melancholia i rozpacz, choć często, nie zawsze idą w parze. Jest między nimi duża różnica: melancholijny obawia się bez przyczyny, a ten, kto rozpacza, ma ku temu wielki powód. Melancholia jest spowodowana przez obawę i smutek, jednakże to cierpienie ich dostarcza, jak również całej skrajności goryczy. Często też melancholia pozbawiona jest dolegliwości sumienia (fragment książki, s. 139) Niniejsza książka jest fragmentem, wydanej po raz pierwszy w 1621 roku Anatomii melancholii, która bywa zestawiana niekiedy (pod względem znaczenia dla całej kultury Zachodu) z powstałą ponad wiek wcześniej (1509) Erazma z Rotterdamu Pochwałą głupoty. W swej głównej treści stanowi próbę zmierzenia się z nader złożoną i wielowymiarową problematyką melancholii: jej opisem, charakterystyką głównych, konstytuujących ją symptomów, czy też objawów osiowych, wyliczeniem jej zwiastunów, a także próbą ukazania genezy (etiologii) tego cierpienia […]. Jednak Anatomia melancholii jest czymś znacznie więcej niż tylko zakotwiczoną w swojej epoce, bardzo erudycyjną, rozprawą medyczną. Z recenzji dr hab. Bartłomieja Dobroczyńskiego Tekst Burtona odzwierciedla stan jego ducha. Z jednej strony autor ten zbuntowany jest wobec wszystkiego, co stanowi profanację świętości, z drugiej strony jawi się jako człowiek bezgranicznie ufny Bożej Opatrzności. Słowa Burtona mają miejscami charakter wręcz bluźnierczy (tak sądzić może wierzący i praktykujący katolik). Spotkać też można frazy, fragmenty ukazujące myśli, które mógł wypowiedzieć tylko człowiek święty. Ostatnie fragmenty Religijnej melancholii są wspaniałym świadectwem głębi postrzegania i rozumienia miłosierdzia Bożego […]. Ten XVII-wieczny pisarz objawia się poprzez swoje słowa jako bardzo chłodny realista, wyzwolony z jakiegokolwiek żaru naiwności religijnej […]. Burton wie, że religia może być (i bardzo często jest) wykorzystywana jako narzędzie manipulacji. Można go nazwać – mówiąc dzisiejszym językiem – wielkim demaskatorem inżynierii społecznej, którą posługują się również liderzy religii. Z recenzji prof. dr hab. Eugeniusza Sakowicza",
  "editions": [
    {
      "title": "Religijna melancholia",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/robert-burton/religijna-melancholia/9788376880495",
      "publisher": "Nomos",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7688-049-5",
      "pages": 225,
      "published": "2010-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/nomos/robert-burton/religijna-melancholia_978-83-7688-049-5-77ae65f6.jpg?v=2026-08-31%2013%3A14%3A54"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}