# Kościół katolicki w Marchii Granicznej w latach 1920-1945

Canonical: https://www.kolczanksiazek.pl/roland-prejs/kosciol-katolicki-w-marchii-granicznej-w-latach-1920-1945

![Kościół katolicki w Marchii Granicznej w latach 1920-1945](https://quivercdn.com/covers/towarzystwo-naukowe-kul/roland-prejs/kosciol-katolicki-w-marchii-granicznej-w-latach-1920-1945_978-83-6664-729-9-28a3a2d8.jpg?v=2026-08-29%2012%3A21%3A34)

- Autorzy: [Roland Prejs](https://www.kolczanksiazek.pl/roland-prejs)
- Język: pl_PL
- Data wydania: 2023-05-24

## Opis

Praca niniejsza została podzielona na sześć rozdziałów. Pierwszy charakteryzuje terytorium, uwzględniając sytuację polityczną, szczególnie wytworzoną wskutek Powstania Wielkopolskiego i Traktatu Wersalskiego, następnie przynależność kościelną, od delegatury arcybiskupa gnieźnieńsko-poznańskiego, poprzez administrację apostolską, aż po prałaturę pilską, z uwzględnieniem dokonujących się przekształceń administracji kościelnej. Rozdział drugi został poświęcony sieci parafialnej, kościołom filialnym i stacjom duszpasterskim, wreszcie budownictwu sakralnemu i dekanatom. W szczególności wspomniano w nim o powstawaniu nowych parafii i budowie nowych kościołów. (...) W rozdziale trzecim jest mowa o rządcach tego Kościoła lokalnego oraz o wspomagających ich urzędach centralnych. W praktyce były to dwa urzędy: konsystorz (odpowiednik kurii biskupiej) i sąd prałatury. Oba miały obsadę personalną ograniczoną do niezbędnego minimum. W czwartym rozdziale poświęcono uwagę duchowieństwu i instytutom życia konsekrowanego. (...) Rozdział piąty jest zdecydowanie daleki od wyczerpania zagadnienia duszpasterstwa: porusza tylko niektóre jego przejawy, które można uznać za charakterystyczne dla tego Kościoła partykularnego. Są to w szczególności: zakres stosowania języka polskiego, rola sanktuariów maryjnych oraz działalność Caritas, wieloraka i aktywna. Kres prałatury nastapił w 1945 r. wskutek ofensywy Armii Czerwonej, która wymordowała pewną część duchowieństwa i wiernych, pewną część wywiozła w głąb Rosji, a pozostawiła po sobie ruiny i zgliszcza. Większość księży uciekła jeszcze przed nadejściem frontu, podobnie pewna część wiernych, nie wszyscy jednak zdążyli uciec, a niektórzy po prostu nie mieli dokąd się udać. Prałatura w praktyce przestała funkcjonować, tymczasem jeszcze w 1945 r. zaczęli przybywać na jej teren duchowni i wierni przesiedleni z dotychczasowych wschodnich ziem Polski. (...) Całość pracy została uzupełniona o aneks - zbiór biogramów księży pracujących w administracji apostolskiej, potem w prałaturze, zarówno inkardynowanych, jak i przynależnych do innych diecezji lub do zgromadzeń zakonnych. Ze Wstępu

## Wydania

### Kościół katolicki w Marchii Granicznej w latach 1920-1945

- Wydawnictwo: Towarzystwo Naukowe KUL
- ISBN: 978-83-6664-729-9
- Liczba stron: 330
- Data wydania: 2023-05-24
- Język: pl_PL