Biała Księga w obronie Armii Krajowej na Wileńszczyźnie

Biała Księga... Romana Koraba-Żebryka, autora monografii Operacja wileńska AK (PWN 1985 i 1988) oraz wielu artykułów naukowych i popularnonaukowych związanych tematycznie z Armią Krajową, zrodziła się z potrzeby chwili. Jest ona reakcją świadka, a jednocześnie badacza na rozpętaną w ostatnich latach na Litwie kampanię zniesławiania Armii Krajowej, zarzucania jej, szczególnie przez prasę Sajudisu, prowadzenie wojny z Litwinami. Roman Korab-Źebryk udowadnia w Białej Księdze... absurdalność tych zarzutów i pomówień, wykazując, w sposób odpowiedzialny i kompetentny, że rzecz się miała odwrotnie - ponieważ to nie Polacy, lecz duża część społeczeństwa litewskiego, przy biernej postawie jego reszty, dopuściła się kolaboracji z Niemcami hitlerowskimi, a litewskie formacje policyjne brały udział w zbrodniach ludobójstwa, niejednokrotnie je inicjując. Autor widzi konieczność krytycznego ustosunkowania się społeczeństwa litewskiego - do tej pory indoktrynowanego stalinowską „ nauką” historyczną - do zbrodni popełnionych na ludności polskiej na Wileńszczyźnie w latach okupacji. Wysuwa tezę o potrzebie ekspiacji za przelaną wówczas krew. Tylko w ten sposób, zdaniem autora, będzie można zamknąć tę tragiczną kartę z niedawnych dziejów i rozpocząć na nowo, lecz już bez akcentów szowinistycznych, dyskusje polsko-litewskie.