Jeruzalem, Jeruzalem...

" Jeruzalem, Jeruzalem" Ryszarda Kurylczyka jest prozatorskim debiutem i jako debiut imponuje nieprzeciętną dojrzałością. Składają się na niego dwie krótkie powieści historyczne: " Sekretne archiwum Kambudżiji" i " Jeruzalem, Jeruzalem". Mają one wiele podobnych lub wspólnych elementów - m. in. rodzaj narracji, motywy tematyczne, postacie niektórych bohaterów - a także tworzą spoistą całość artystyczną i myślową. Akcja obu części dyptyku powieściowego (o akcji tych utworów można mówić w cudzysłowie) dzieje się w VI wieku przed Chrystusem, na obszarze gigantycznego imperium perskiego (głównie w Jerozolimie i Babilonie),a wiąże się najczęściej ze stosunkami persko-żydowskimi i ze sprawą żydowską (uwolnienie Żydów z niewoli babilońskiej, odbudowa świątyni jerozolimskiej, kwestia autonomii Judei). W pierwszej części dyptyku ogląda się te spray z perspektywy perskiej, w drugiej natomiast dominuje żydowski punkt widzenia. W obu powieściach chodzi bardziej o interpretację niż konstrukcję przeszłości. Nacisk pada nie na sam obraz epoki i przebieg wydarzeń, ale na ich głębszy sens, na wnioski, prawdy, jakie z minionych dziejów może wysnuć dla siebie nasza współczesność.