{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Przyczynek do fenomenologii życia",
  "subtitle": null,
  "slug": "przyczynek-do-fenomenologii-zycia",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/ryszard-liberkowski/przyczynek-do-fenomenologii-zycia",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/ryszard-liberkowski/przyczynek-do-fenomenologii-zycia.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/ryszard-liberkowski/przyczynek-do-fenomenologii-zycia.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Ryszard Liberkowski",
      "slug": "ryszard-liberkowski",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/ryszard-liberkowski"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2008-01-24",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/instytut-filozofii-uam/ryszard-liberkowski/przyczynek-do-fenomenologii-zycia_978-83-7092-093-7-6e8b1d4a.jpg?v=2026-08-29%2020%3A29%3A16",
  "description": "Nieobliczalność towarzyszy naszym wyborom w sposób często prozaiczny, gdy podejmujemy decyzje analogicznie do maszyn prorokujących. Wyobraźmy sobie na przykład, że idziemy przed siebie drogą w nieznane. Dochodzimy do rozstaju i stajemy przed dylematem wyboru, iść w lewo czy w prawo. Zasięgamy rady maszyny, którą jest kostka, przygotowana uprzednio na taką akurat ewentualność, gdyż miast liczby kropek na swoich bokach od 1 do 6, ma na każdym z nich tylko 1 bądź 2 (oczywiście kostka mogłaby być tradycyjna, ale skomplikowałoby to nasze obliczenia w takiej sytuacji). Rzucamy nią, postanawiając, iż w przypadku gdy wypadnie 1, idziemy w lewo, co jednocześnie znaczy, że gdy wypadnie 2 - w prawo. Po otrzymaniu wyniku możemy oczywiście powiedzieć, iż wyboru za nas dokonała maszyna lub los. Mogliśmy sami dokonać wyboru, ale po pierwsze, w tak prostej sytuacji, bez dodatkowych danych co do ewentualnych preferencji wyniku, czyli celu, w jakim podejmujemy działanie, byłoby to trwało nie wiedzieć jak długo, po drugie zaś, świadomi ewentualnych przykrych niespodzianek, czekających nas na którejś z dróg, których występowania nie jesteśmy w stanie przewidzieć, zdajemy się na los. Dokonujemy jednak wyboru przez podjęcie decyzji o użyciu kostki i znaczeniu uzyskanego wyniku (po którym zresztą także możemy zmienić decyzję). Stajemy zatem jak w obliczu zakładu Pascala (nawet możemy sobie dopowiedzieć, iż u kresu którejś z dróg obiecuje Prawda), który dopowiada: musisz się założyć, ponieważ jesteś człowiekiem, lub owej sytuacji odpowiedzi na pytanie, czy warto się ożenić, gdy bodaj stoik zapytany o to odpowiada: cokolwiek zrobisz, będziesz tego żałował. W gruncie rzeczy wybór schodzi na dalszy plan, pozostaje w zawieszeniu jako permanentna możliwość podjęcia decyzji lub jako odwieczne istnienie woli. Pozostaje problem rzeczywisty i pierwszoplanowy: co znaczy być człowiekiem.",
  "editions": [
    {
      "title": "Przyczynek do fenomenologii życia",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/ryszard-liberkowski/przyczynek-do-fenomenologii-zycia/9788370920937",
      "publisher": "Instytut Filozofii UAM",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7092-093-7",
      "pages": 216,
      "published": "2008-01-24",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/instytut-filozofii-uam/ryszard-liberkowski/przyczynek-do-fenomenologii-zycia_978-83-7092-093-7-6e8b1d4a.jpg?v=2026-08-29%2020%3A29%3A16"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}