{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Bunt w Treblince",
  "subtitle": null,
  "slug": "bunt-w-treblince",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/samuel-willenberg/bunt-w-treblince",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/samuel-willenberg/bunt-w-treblince.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/samuel-willenberg/bunt-w-treblince.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Samuel Willenberg",
      "slug": "samuel-willenberg",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/samuel-willenberg"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2017-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/zydowski-instytut-historyczny/samuel-willenberg/bunt-w-treblince_978-83-6525-440-5-02ab2ace.jpg?v=2026-09-04%2017%3A40%3A33",
  "description": "Samuel Willenberg urodził się w 1923 r. w Częstochowie. Jego ojciec, Perec Willenberg, był nauczycielem w żydowskim gimnazjum i artystą malarzem. Matka, prawosławna Rosjanka, dopiero po ślubie przeszła na judaizm. We wrześniu 1939 r. szesnastoletni Samuel wstąpił na ochotnika do Wojska Polskiego. Walczył pod Chełmem, gdzie został ciężko ranny w potyczce z wojskami sowieckimi. W 1942 r., po aresztowaniu sióstr w Częstochowie, gdy wyszły z getta na „ aryjską stronę”, znalazł się w getcie w Opatowie, skąd został wywieziony do Treblinki wraz ze wszystkimi Żydami z opatowskiego getta. Podając się za murarza, uniknął natychmiastowej śmierci w komorze gazowej i został więźniem. Przeżył w obozie zagłady dziesięć miesięcy, podczas których był świadkiem niemieckiego okrucieństwa i masowej zbrodni na ludności żydowskiej. 2 sierpnia 1943 r. wziął udział w buncie i wraz z kilkuset innymi więźniami zdołał uciec, zostawiając spalony obóz, który już nie wrócił do funkcji „ fabryki śmierci”. Dzięki pomocy przygodnie napotykanych Polaków dotarł do Warszawy, gdzie uczestniczył w konspiracji w szeregach Polskiej Armii Ludowej (PAL). Walczył w powstaniu warszawskim początkowo w batalionie AK „ Ruczaj”, a następnie w oddziałach PAL. Po wojnie został wcielony do Wojska Polskiego i wysłany do Wyższej Szkoły Oficerskiej w Rembertowie. W 1946 r. wystąpił z wojska na własne żądanie. Następnie organizował i szkolił samoobronę żydowską przeciwko antysemickim atakom, przeprowadzał przez „ zieloną granicę” do Włoch Żydów chcących emigrować z Polski, na zlecenie organizacji syjonistycznych wyszukiwał dzieci żydowskie, które przeżyły Zagładę w polskich, głównie chłopskich, rodzinach. Po śmierci ojca, w 1950 r., wraz z żoną Krystyną (Adą) i matką wyemigrował do Izraela, gdzie przez czterdzieści lat pracował jako geodeta. Po przejściu na emeryturę podjął studia z zakresu sztuk pięknych. W swoich rzeźbach dokumentował głównie cierpienie Żydów w Treblince. Od 1983 r. często przyjeżdżał do Polski z grupami młodzieży izraelskiej. Zmarł w 2016 r. w Tel Awiwie. Był wielokrotnie odznaczony przez polskie władze państwowe, m. in. Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Warszawskim Krzyżem Powstańczym. Niniejsze",
  "editions": [
    {
      "title": "Bunt w Treblince",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/samuel-willenberg/bunt-w-treblince/9788365254405",
      "publisher": "Żydowski Instytut Historyczny",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6525-440-5",
      "pages": 354,
      "published": "2017-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/zydowski-instytut-historyczny/samuel-willenberg/bunt-w-treblince_978-83-6525-440-5-02ab2ace.jpg?v=2026-09-04%2017%3A40%3A33"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}