{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Wywieziono nas bydlęcymi wagonami. Relacje deportowanych z Górnego Śląska do Związku Sowieckiego w 1945 roku",
  "subtitle": null,
  "slug": "wywieziono-nas-bydlecymi-wagonami-relacje-deportowanych-z-gornego-slaska-do-zwiazku-sowieckiego-w-1945-roku",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/sebastian-rosenbaum/wywieziono-nas-bydlecymi-wagonami-relacje-deportowanych-z-gornego-slaska-do-zwiazku-sowieckiego-w-1945-roku",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/sebastian-rosenbaum/wywieziono-nas-bydlecymi-wagonami-relacje-deportowanych-z-gornego-slaska-do-zwiazku-sowieckiego-w-1945-roku.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/sebastian-rosenbaum/wywieziono-nas-bydlecymi-wagonami-relacje-deportowanych-z-gornego-slaska-do-zwiazku-sowieckiego-w-1945-roku.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Sebastian Rosenbaum",
      "slug": "sebastian-rosenbaum",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/sebastian-rosenbaum"
    },
    {
      "name": "Dariusz Węgrzyn",
      "slug": "dariusz-wegrzyn",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/dariusz-wegrzyn"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2026-07-28",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/instytut-pamieci-narodowej-ipn/sebastian-rosenbaum/wywieziono-nas-bydlecymi-wagonami-relacje-deportowanych-z-gornego-slaska-do-zwiazku-sowieckiego-w-1945-roku_978-83-8376-838-0-f1e4fddb.jpg?v=2026-08-27%2016%3A24%3A12",
  "description": "Seria wydawnicza IPN Katowice. Na publikację składa się 46 relacji osób deportowanych do ZSRS w 1945 r., zarówno z przedwojennej polskiej, jak i niemieckiej części Górnego Śląska. Przy ich doborze redaktorzy kierowali się jednym podstawowym wyznacznikiem: aby były one głosem samych wywiezionych. Częściowo pochodzą one z zeznań świadków przesłuchiwanych w ramach śledztwa wszczętego przez Okręgową Komisję Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach w dniu 27 czerwca 1991 r. Zeznania nie są jedynym typem relacji zachowanych w aktach śledztwa. Zdarzają się bowiem załączone jako materiał dowodowy klasyczne, typowe wspomnienia, spisane przez deportowanych. Kilka z nich zamieszczamy w niniejszym tomie. Są one bardziej zindywidualizowane, bogatsze w warstwę emocjonalną, zawierają też więcej opinii odautorskich, aczkolwiek należy pamiętać, że powstały zwykle kilka dziesięcioleci po opisywanych wydarzeniach i siłą rzeczy ich wiarygodność faktograficzna powinna być traktowana z należytą ostrożnością. Kolejną grupę stanowią wspomnienia powstałe w różnych okolicznościach i pozyskane przez redaktorów tomu z innych niż śledztwo źródeł. To na przykład materiały udostępnione przez rodziny deportowanych na potrzeby badawcze bądź wystawiennicze. Są one szczególnie cenne, powstały bowiem albo w trakcie pobytu na deportacji, albo wkrótce po powrocie z niej.",
  "editions": [
    {
      "title": "Wywieziono nas bydlęcymi wagonami. Relacje deportowanych z Górnego Śląska do Związku Sowieckiego w 1945 roku",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/sebastian-rosenbaum/wywieziono-nas-bydlecymi-wagonami-relacje-deportowanych-z-gornego-slaska-do-zwiazku-sowieckiego-w-1945-roku/9788383768380",
      "publisher": "Instytut Pamięci Narodowej, IPN",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-8376-838-0",
      "pages": 312,
      "published": "2026-07-28",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/instytut-pamieci-narodowej-ipn/sebastian-rosenbaum/wywieziono-nas-bydlecymi-wagonami-relacje-deportowanych-z-gornego-slaska-do-zwiazku-sowieckiego-w-1945-roku_978-83-8376-838-0-f1e4fddb.jpg?v=2026-08-27%2016%3A24%3A12"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}