{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Masoni i masoneria. Fakty i mity",
  "subtitle": null,
  "slug": "masoni-i-masoneria-fakty-i-mity",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/seweryn-mosz/masoni-i-masoneria-fakty-i-mity",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/seweryn-mosz/masoni-i-masoneria-fakty-i-mity.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/seweryn-mosz/masoni-i-masoneria-fakty-i-mity.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Seweryn Mosz",
      "slug": "seweryn-mosz",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/seweryn-mosz"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2010-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/lux/seweryn-mosz/masoni-i-masoneria-fakty-i-mity_978-83-6114-114-3-53d9583d.jpg?v=2026-09-07%2001%3A21%3A04",
  "description": "Masoneria, inaczej zwana także wolnomularstwem lub „ sztuką królewską”, wytworzyła swoiste struktury organizacyjne, często ponadnarodowe, zresztą różnie też nazywane: trójkąty, loże, obediencje. Wszystko to nadaje ruchowi niezwykłego kolorytu, wzbogaconego o zasadę dyskretności i elitaryzmu, a do tego okraszonego wielką liczbą legend i różnych teorii spiskowych. Wolnomularstwo jest wewnętrznie bardzo zróżnicowane, a jego ideowe założenia wypełniają całą przestrzeń od poglądów umiarkowanych, nawet o zabarwieniu lewicowym, poprzez liberalne do ultrakonserwatywnych. Nie ma też w masonerii jakiegoś centralnego ośrodka kierowniczego, wspólnego dla wszystkich odłamów. Jedno, co łączy masonów, to przekonanie o konieczności pracy nad wewnętrznym rozwojem człowieka i społeczeństw oraz idea braterstwa ponad podziałami, zwłaszcza politycznymi i religijnymi. Masoneria nie jest ruchem antykatolickim, a tym bardziej antychrześcijańskim. Przeciwnie − masoneria jest córką Kościoła, z niego się zrodziła. Jednym z podstawowych błędów w ocenie masonerii jest przekonanie, że przynależność do wolnomularstwa stawia masonów poza wszelkimi Kościołami. Nie jest tak ani w katolicyzmie, ani w Kościele protestanckim, czy to się hierarchom podoba, czy też nie.",
  "editions": [
    {
      "title": "Masoni i masoneria. Fakty i mity",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/seweryn-mosz/masoni-i-masoneria-fakty-i-mity/9788361141143",
      "publisher": "Lux",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6114-114-3",
      "pages": null,
      "published": "2010-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/lux/seweryn-mosz/masoni-i-masoneria-fakty-i-mity_978-83-6114-114-3-53d9583d.jpg?v=2026-09-07%2001%3A21%3A04"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}