W " Latach czterdziestych" widzimy Lema, który jeszcze nie zdecydował o swojej literackiej specjalności, parającego się, dla chleba, pisaniem opowieści sensacyjnych, głównie inspirowanych wojną. Ta wojna właśnie prowadzi go do " miasta atomowego", gdzie konstruuje się broń jądrową, wojna podsuwa mu temat rakiet itd. Stąd już krok do Lema fantasty. Ale w tomie są też młodzieńcze wiersze, pokazujące pisarza jeszcze z innej strony, i na koniec arcyzabawne dyktanda: być może najśmieszniejsze teksty przezeń napisane.
