Proponujemy w niniejszym tekście pewną wykładnię filozofii Marksa. Czy i na ile okaże się ona trafna lub choćby inspirująca – nie nam sądzić. Osobliwością tej wykładni jest to, że odnajdujemy u autora Kapitału dwie różne filozofie, a raczej ich projekty lub zapowiedzi. Nie są to projekty sprzeczne lub wykluczające się wzajemnie. Szłoby raczej o alternatywne wersje lub rozwinięcie pewnych wspólnych i wyjściowych założeń. Po szczegóły odsyłamy do tekstu. Fragment wstępu autora Stanisław Rainko - filozof, zajmuje się teorią wiedzy i filozofią społeczną. Od ponad pięćdziesięciu lat czynny nauczyciel akademicki. Pracował m. in. na Uniwersytecie Warszawskim i w Polskiej Akademii Nauk. Autor wielu publikacji naukowych, ważniejsze z nich to: Rola podmiotu w poznaniu (1972),Marksizm i jego krytycy (1976),Świadomość i historia (1978),Świadomość i determinizm (1981),Świadomość i krytyka (1989),Dwa paradygmaty (2011),Powołanie filozofii (2013).
