Metropolita Dionizy (Waledyński) 1876-1960

Metropolita Dionizy (Waledyński) żył w czasach przełomowych dla Cerkwi prawosławnej w Polsce. Urodzony w 1876 r. w dalekim Muromiu, wkrótce po złożeniu ślubów mniszych i otrzymaniu święceń kapłańskich znalazł się w Chełmie. Nie upłynęło wiele czasu, gdy odradzająca się po wieloletniej niewoli Rzeczpospolita stała się jego drugą, ale najważniejszą Ojczyzną. Bóg dał mu żyć w czasach niezwykle trudnych i złożonych pod względem politycznym. Na własne oczy obserwował on tworzenie się zrębów państwowości polskiej, w ramach której godne miejsce musiała przecież zająć Cerkiew prawosławna - druga pod względem liczby wiernych wspólnota religijna w II Rzeczypospolitej. Pełniąc od 1923 r. funkcję metropolity warszawskiego i całej Polski zmuszony byt stawić czoła wielu problemom: doprowadzić do końca rozpoczęte przez jego tragicznie zmarłego poprzednika dzieło autokefalii Cerkwi prawosławnej w Polsce, zmierzyć się z nieprzychylnością władz państwowych wobec Prawosławia, narastającymi problemami narodowościowymi, wreszcie akcją rewindykacyjną i burzeniem prawosławnych świątyń w 1938 r., których celem było konsekwentne ograniczenie stanu materialnego Cerkwi i możliwości jej rozwoju, a w dalszej perspektywie czasowej całkowite zrujnowanie Prawosławia w naszym kraju. Pomimo nieprzychylności państwa wobec Cerkwi, często graniczącej z wrogością, gdy wybuchła II wojna światowa metropolita nawoływał do obrony Ojczyzny „ w imieniu zwycięstwa prawdy i sprawiedliwości", a w okresie okupacji hitlerowskiej na tyle, na ile było to tylko możliwe, pomimo nieustannego nacisku władz okupacyjnych, roztaczał opiekę duszpasterską nad powierzoną mu owczarnią. Okres powojenny i nowa rzeczywistość społeczno-polityczna nie przyniosły mu nagród za dotychczasowe wysiłki. Władza już w 1948 r. doprowadziła do odsunięcia go od zarządu Cerkwią, którą dane mu było kierować przez ćwierć wieku. Zmarł 1 5 marca 1960 r. w cieniu swych następców.