{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "O potrzebie tworzenia widzeń",
  "subtitle": null,
  "slug": "o-potrzebie-tworzenia-widzen",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/stefan-themerson/o-potrzebie-tworzenia-widzen",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/stefan-themerson/o-potrzebie-tworzenia-widzen.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/stefan-themerson/o-potrzebie-tworzenia-widzen.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Stefan Themerson",
      "slug": "stefan-themerson",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/stefan-themerson"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2008-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/centrum-sztuki-wspolczesnej-zamek-ujazdowski/stefan-themerson/o-potrzebie-tworzenia-widzen_978-83-6115-660-4-7db29742.jpg?v=2026-09-04%2001%3A21%3A15",
  "description": "Tekst Stefana Themersona O potrzebie tworzenia widzeń został opublikowany po raz pierwszy w 1937 roku w drugim numerze f. a., pisma Spółdzielni Autorów Filmowych, założonego przez Themersonów w tymże roku (Stefan był redaktorem naczelnym, a Franciszka redaktorem artystycznym). Jest to najważniejszy tekst teoretyczny dotyczący filmu awangardowego, jaki ukazał się w Polsce w okresie międzywojennym. Jednocześnie posiada on znamiona wysokiej rangi utworu literacko-filozoficznego, pisanego w formie dyskursu. Stefan Themerson opowiada w nim o wynalazku kina - ekranem jest u niego rozgwieżdżone niebo, a głównymi reżyserami mali mieszkańcy Ziemi. Przedstawia własną historię kina począwszy od tego, jak dziewczyna z buszmeńskiego ludu dawnego wzięła garść tlejącego popiołu i cisnęła go w powietrze - i iskry stały się gwiazdami, poprzez urządzenie t. j. camera obscura, laterna magica, phenakistoskop, aparat fotograficzny i bioskop. Głosi pochwałę przypadku, polegającą na konstruowaniu ciągu obrazów w taki sposób, że choć był on kontrolowany przez twórcę filmu, to buduje znaczenia niezależne od pierwotnego zamierzenia. Przypomina o prawie tworzenia widzeń tak, jak nam się to podoba. Tekst O potrzebie tworzenia widzeń ukazał się w wersji książkowej w 1983 w wydawnictwie Gaberbocchus + De Harmonie w Amsterdamie pod tytułem The Urge to Create Visions.",
  "editions": [
    {
      "title": "O potrzebie tworzenia widzeń",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/stefan-themerson/o-potrzebie-tworzenia-widzen/9788361156604",
      "publisher": "Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6115-660-4",
      "pages": 92,
      "published": "2008-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/centrum-sztuki-wspolczesnej-zamek-ujazdowski/stefan-themerson/o-potrzebie-tworzenia-widzen_978-83-6115-660-4-7db29742.jpg?v=2026-09-04%2001%3A21%3A15"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}