{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Miasto Skazanych, 2 lata w warszawskim getcie",
  "subtitle": null,
  "slug": "miasto-skazanych-2-lata-w-warszawskim-getcie",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/stefania-grodzienska/miasto-skazanych-2-lata-w-warszawskim-getcie",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/stefania-grodzienska/miasto-skazanych-2-lata-w-warszawskim-getcie.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/stefania-grodzienska/miasto-skazanych-2-lata-w-warszawskim-getcie.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Stefania Grodzieńska",
      "slug": "stefania-grodzienska",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/stefania-grodzienska"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2014-04-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/muzeum-historii-zydow-polskich/stefania-grodzienska/miasto-skazanych-2-lata-w-warszawskim-getcie_978-83-9283-809-8-ca604658.jpg?v=2026-09-01%2019%3A35%3A58",
  "description": "Miasto Skazanych, 2 lata w warszawskim getcie to książka, w której po raz pierwszy opublikowane zostają wspomnienia z czasów Holokaustu wybitnego satyryka, poety, dramaturga, scenarzysty filmowego i autora wielu popularnych piosenek – Jerzego Jurandota. Artysta zamknięty w getcie warszawskim jesienią 1940 roku, przetrwał w nim do Wielkiej Akcji 1942 roku. W sierpniu, dzięki pomocy przyjaciół i siostry, udało mu się wraz z żoną Stefanią Grodzieńską przedostać na tak zwaną aryjską stronę. Ukrywali się w podwarszawskich Gołąbkach u rodziny Zofii i Gabriela Kijkowskich przy ulicy Wiejskiej 7. Tam powstały wspomnienia Jurandota oraz zbiór wierszy Stefanii Grodzienskiej Dzieci getta. Teksty w obawie przed okupantem schowano w szklanym słoju i zakopano w ogrodzie. 17 marca 1943 roku do willi wkroczyło gestapo. Jurandotowie cudem ocaleli, Gabriel Kijkowski został zastrzelony przed własnym domem. Nazajutrz zamordowano na Pawiaku Helenę Ostrowską z córką, uciekinierki z getta ukrywające się także u państwa Kijkowskich. Po wojnie słój z tekstami odkopano. Wspomnienia Jurandota stanowią podstawę obecnej publikacji wraz z powstałymi na ich kanwie siedmioma opowiadaniami, sztuką napisaną w getcie i przechowaną w zbiorach w Archiwum Ringelbluma pod tytułem Milość szuka mieszkania i esejami z lat 70-tych pod tytułem Humor w opasce oraz powstałą wówczas notą Od Autora. Do prezentowanego tomu włączono wiersze Stefanii Grodzieńskiej ukryte wraz ze wspomnieniami Jurandota. 30 lat temu teksty Jerzego Jurandota podarowała Agnieszce Arnold żona autora – Stefania Grodzieńska z zakazem publikacji za jej życia. Agnieszka Arnold jest autorką koncepcji i opracowania tekstów oraz współautorką - z Pawłem Szapiro - ich opracowania krytycznego. Dzieło Jerzego Jurandota ma wartość bezcenną. Przenikliwy zmysł obserwacji wytrawnego satyryka, połączony z empatią wrażlliwego pisarza pozwoliły stworzyć wstrząsające świadectwo nieludzkich czasów, gdzie skazani na Zagładę ujawnili istotę człowieczeństwa – wzajemną pomoc, solidarność, potrzebę miłości i bliskości, a więc to, co stanowi trzon oporu społecznego.",
  "editions": [
    {
      "title": "Miasto Skazanych, 2 lata w warszawskim getcie",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/stefania-grodzienska/miasto-skazanych-2-lata-w-warszawskim-getcie/9788392838098",
      "publisher": "Muzeum Historii Żydów Polskich",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-9283-809-8",
      "pages": 479,
      "published": "2014-04-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/muzeum-historii-zydow-polskich/stefania-grodzienska/miasto-skazanych-2-lata-w-warszawskim-getcie_978-83-9283-809-8-ca604658.jpg?v=2026-09-01%2019%3A35%3A58"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}
