{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Ostatni świadkowie",
  "subtitle": null,
  "slug": "ostatni-swiadkowie",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/swietlana-aleksijewicz/ostatni-swiadkowie",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/swietlana-aleksijewicz/ostatni-swiadkowie.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/swietlana-aleksijewicz/ostatni-swiadkowie.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Swietłana Aleksijewicz",
      "slug": "swietlana-aleksijewicz",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/swietlana-aleksijewicz"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": "Последние свидетели",
  "original_language": "ru",
  "first_published": null,
  "genres": [
    {
      "code": "DC",
      "heading": "Poezja"
    },
    {
      "code": "FB",
      "heading": "Proza literacka"
    },
    {
      "code": "FBA",
      "heading": "Współczesna proza literacka"
    },
    {
      "code": "FYT",
      "heading": "Proza w przekładzie"
    },
    {
      "code": "J",
      "heading": "Społeczeństwo i nauki społeczne"
    },
    {
      "code": "NH",
      "heading": "Historia"
    },
    {
      "code": "NHTB",
      "heading": "Historia społeczna i kulturalna"
    }
  ],
  "series": [
    {
      "name": "Głosy utopii",
      "slug": "glosy-utopii",
      "volume": 2,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/swietlana-aleksijewicz/seria/glosy-utopii"
    }
  ],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/svetlana-aleksandrovna-aleksievic/ostatni-swiadkowie-utwory-solowe-na-glos-dzieciecy_978-83-8191-069-9.webp?v=2026-08-13%2023%3A52%3A25",
  "description": "W czasie wielkiej wojny ojczyźnianej zginęły miliony radzieckich dzieci. Rosyjskich, białoruskich, ukraińskich, żydowskich, tatarskich, łotewskich, cygańskich, kozackich, uzbeckich, ormiańskich, tadżyckich. Te, które przeżyły, wojny nie zapomniały nigdy. Dla nich to wspomnienie pierwszego papierosa otrzymanego od Niemca, zapach bzu i czeremchy, zabawa w strzelanie, pierwsze grzyby w lesie, kózka, która miała dawać mleko i zapewnić rodzinie przetrwanie. Ale też sprawy, przed którymi dzieci powinny być chronione – śmierć, cierpienie, brak ojca, okrucieństwo i głód. Swietłana Aleksijewicz po raz kolejny udziela głosu tym, którzy go dotąd nie mieli. Tym, którzy przez lata byli tylko częścią niemego, anonimowego tłumu, tak zwanej ludności cywilnej, w wielkiej historii zawsze mniej ważnej od żołnierzy. Genialna reporterka udowadnia, że bez ich pamięci ciągle nie wiemy, czym jest wojna.",
  "editions": [
    {
      "title": "Ostatni świadkowie",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/swietlana-aleksijewicz/ostatni-swiadkowie/9788381910699",
      "publisher": "czarne",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-8191-069-9",
      "pages": 232,
      "published": "2020-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/svetlana-aleksandrovna-aleksievic/ostatni-swiadkowie-utwory-solowe-na-glos-dzieciecy_978-83-8191-069-9.webp?v=2026-08-13%2023%3A52%3A25"
    },
    {
      "title": "Ostatni świadkowie",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/swietlana-aleksijewicz/ostatni-swiadkowie/9788375365146",
      "publisher": "czarne",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7536-514-6",
      "pages": 232,
      "published": "2013-03-20",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/svetlana-aleksandrovna-aleksievic/ostatni-swiadkowie-utwory-solowe-na-glos-dzieciecy_978-83-7536-514-6-2f5ac6c3.jpg?v=2026-09-01%2002%3A46%3A53"
    },
    {
      "title": "Ostatni świadkowie",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/swietlana-aleksijewicz/ostatni-swiadkowie/9788375366051",
      "publisher": "czarne",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7536-605-1",
      "pages": 668,
      "published": null,
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/swietlana-aleksijewicz/ostatni-swiadkowie_978-83-7536-605-1.jpg?v=2026-04-01%2012%3A17%3A00"
    }
  ],
  "other_languages": [
    {
      "title": "Die letzten Zeugen",
      "language": "de_DE",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/svetlana-alexievich/de/die-letzten-zeugen"
    },
    {
      "title": "Last Witnesses",
      "language": "en_US",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/svetlana-alexievich/en/last-witnesses"
    },
    {
      "title": "Últimos testigos",
      "language": "es_ES",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/svetlana-alexievich/es/ultimos-testigos"
    },
    {
      "title": "Derniers témoins",
      "language": "fr_FR",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/svetlana-alexievich/fr/derniers-temoins"
    },
    {
      "title": "Gli ultimi testimoni",
      "language": "it_IT",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/svetlana-alexievich/it/gli-ultimi-testimoni"
    },
    {
      "title": "As Últimas Testemunhas",
      "language": "pt_PT",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/svetlana-aleksievitch/pt/as-ultimas-testemunhas"
    },
    {
      "title": "Останні свідки",
      "language": "uk_UA",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/svitlana-aleksiievych/uk/ostanni-svidky"
    }
  ],
  "characters": [],
  "chapters": []
}