{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Polska pozycja depresyjna: od Gombrowicza do Mrożka i z powrotem",
  "subtitle": null,
  "slug": "polska-pozycja-depresyjna-od-gombrowicza-do-mrozka-i-z-powrotem",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/szymon-j-wrobel/polska-pozycja-depresyjna-od-gombrowicza-do-mrozka-i-z-powrotem",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/szymon-j-wrobel/polska-pozycja-depresyjna-od-gombrowicza-do-mrozka-i-z-powrotem.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/szymon-j-wrobel/polska-pozycja-depresyjna-od-gombrowicza-do-mrozka-i-z-powrotem.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Szymon J. Wróbel",
      "slug": "szymon-j-wrobel",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/szymon-j-wrobel"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2015-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/universitas/szymon-j-wrobel/polska-pozycja-depresyjna-od-gombrowicza-do-mrozka-i-z-powrotem_978-83-2422-740-2.jpg?v=2026-04-04%2015%3A11%3A32",
  "description": "W „ Dziennikach” Mrożka znajdujemy następujące zdanie: „ Kiedy po raz pierwszy odszedłem od innych dzieci na podwórku, bo odczułem nicość zabawy – można powiedzieć, że ujawniła się moja stronniczość – ku śmierci”. Lektura „ Dzienników” Mrożka zmierza do zrozumienia fenomenu „ polskiej pozycji depresyjnej”. Pozycja depresyjna Mrożka ujawnia się w jego odkryciu własnej „ nicości zabawy” oraz odkryciu, że Polska „ jest wsią”. To ważne odkrycia. Nicość zabawy dla Mrożka to nicość pisania, to nicość „ zabaw tekstualnych”. Stronniczość ku śmierci to poczucie, że życie jest przestrzenią błędu i akt narodzin jest w zasadzie niemożliwy. Psychoanaliza już od dawna interpretuje znaczenie i genezę pozycji depresyjnej. Według Melanii Klein w okolicy czwartego miesiąca życia dziecko zaczyna być zdolne do spostrzegania matki jako obiektu całościowego. Rozszczepienie między „ dobrymi” i „ złymi” obiektami z czasem zmniejsza się, a popędy „ miłosne” i „ wrogie” zaczynają się odnosić do tego samego obiektu. Lęk, zwany depresyjnym, dotyczy powstałego w fantazji niebezpieczeństwa zniszczenia i utraty matki na skutek własnego sadyzmu; lęk ten jest zwalczany i przezwyciężany, gdy kochany obiekt jest introjektowany w sposób stały i dający bezpieczeństwo. Pozycja depresyjna jest stopniowo pokonywana w pierwszym roku życia, ale nigdy nie znika i może powracać w czasie późniejszego dzieciństwa, a także może być reaktywowana u osoby dorosłej, zwłaszcza w okresie żałoby i w stanach depresyjnych. Pytanie brzmi: dlaczego Mrożek nie jest zdolny do pokonania pozycji depresyjnej? Jak Mrożek radzi sobie ze swoim sadyzmem? Jak Mrożek przeżywa lęk dotyczący niebezpieczeństwa zniszczenia własnego domu (matki)? I dlaczego pozostając „ na pozycji depresyjnej”, będąc jej więźniem, staje się najbardziej symptomatycznym polskim pisarzem? Odpowiedź na to pytanie brzmi: Mrożek czuje się przez całe życie wyprzedzony i uprzedzony przez innych. Uprzedził go nade wszystko Witold Gombrowicz. Między Gombrowiczem a Mrożkiem rozgrywa się głęboki romans rodzinny (w sensie Freuda i Harolda Blooma),którego stawką jest przeżycie. Mrożek edypalnie rywalizuje z Gombrowiczem, ale w tej rywalizacji z góry skazuje się na przegraną, albowiem Gombrowicz zajął jedyną możliwą do zajęcia pozycję, tj. pozycję autoironicznego pana i władcy. Mrożek nie ma pozycji do zajęcia, dlatego pozostaje mu „ włóczęga”, tj. brak pozycji, stronniczość ku śmierci. Mrożek pisząc z pozycji depresyjnej, tj. z pozycji „ podmiotu martwego”, ożywiającego swym pisaniem „ nicość zabawy”, staje się najbardziej wyrazistym polskim podmiotem odsłaniającym ściśle polską scenę pisma, polski teatr bycie nigdzie.",
  "editions": [
    {
      "title": "Polska pozycja depresyjna: od Gombrowicza do Mrożka i z powrotem",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/szymon-j-wrobel/polska-pozycja-depresyjna-od-gombrowicza-do-mrozka-i-z-powrotem/9788324227402",
      "publisher": "Universitas",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-2422-740-2",
      "pages": 496,
      "published": "2015-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/universitas/szymon-j-wrobel/polska-pozycja-depresyjna-od-gombrowicza-do-mrozka-i-z-powrotem_978-83-2422-740-2.jpg?v=2026-04-04%2015%3A11%3A32"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}