Niniejsza książka demonstruje wszystkie walory pisarstwa Czeżowskiego. Czytelnik znajdzie w niej kolejno: zarys historii problematyki metafizycznej do początków XX w., zagadnienia metafizyki ogólnej oraz zagadnienia metafizyki szczegółowej, rozbite na problemy filozofii przyrody i zagadnienia historiozoficzne. (...) Aczkolwiek czytelnik nie znajdzie w książce Czeżowskiego wszystkiego, co jest ważne w metafizyce współczesnej, to na pewno skorzysta z części historycznej (ciągle np. warto konfrontować popularny na przełomie XIX i XX w., (...) podział metafizyki na indukcyjną, intuicjonistyczną i aksjomatyczną z jej stanem obecnym). Analiza ogólnych pojęć i zasad metafizyki dokonana przez Czeżowskiego ma mało równych sobie w całej literaturze światowej. Dotyczy to w szczególności pojęcia bytu, które zostało rozwarstwione na rozumienie dystrybutywne, kolektywne i formalne. Znajdujemy też nowoczesną interpretację transcendentaliów, w szczególności, podział ich na równozakresowe z pojęciem bytu i modalne (np. konieczność). W ten sposób Czeżowski dokonał pewnej syntezy stanowiska Tomasza z Akwinu i stanowiska Dunsa Szkota. (Ze " Wstępu" prof. Jana Woleńskiego)
