{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Wymazana granica. Śladami II Rzeczpospolitej",
  "subtitle": null,
  "slug": "wymazana-granica-sladami-ii-rzeczpospolitej",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/tomasz-grzywaczewski/wymazana-granica-sladami-ii-rzeczpospolitej",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/tomasz-grzywaczewski/wymazana-granica-sladami-ii-rzeczpospolitej.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/tomasz-grzywaczewski/wymazana-granica-sladami-ii-rzeczpospolitej.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Tomasz Grzywaczewski",
      "slug": "tomasz-grzywaczewski",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/tomasz-grzywaczewski"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2022-11-15",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/tomasz-grzywaczewski/wymazana-granica-sladami-ii-rzeczpospolitej_978-83-8191-591-5-4e32c841.jpg?v=2026-08-27%2018%3A11%3A03",
  "description": "Tu nie ma prostych historii i prostych odpowiedzi na trudne pytania. Tu zawsze żyje się niepewnie, coś każe siedzieć na walizkach i spać z otwartymi oczami. To miejsce dobre dla przemytników, uciekinierów i starców. Chociaż tej granicy od dawna już nie ma, życie nadal toczy się przygranicznym rytmem. Granica ciągle tkwi w głowach i we wspomnieniach - zarówno tych, którzy nie dali się wypędzić, jak i tych, których dawno wypędzono. Wymazana granica Tomasza Grzywaczewskiego to reporterska wyprawa wzdłuż granic II RP - od Kaszub, przez Wielkopolskę, Śląsk, Bieszczady, po Kresy Wschodnie, Mazury i Pomorze. Autor odnajduje ostatnich pamiętających przedwojenne granice i ich znikanie - nad Bałtykiem, na Śląsku Cieszyńskim, w wioskach Bojkowszczyzny, wysiedleńców z akcji Wisła, ocalonych z rzezi na Wołyniu, mieszkańców dawnych rubieży Polski na Huculszczyźnie, Pokuciu, Polesiu, nad Dźwiną i na krańcach Litwy. Opowieść o tym, jak dziś żyje się przy nieistniejącej granicy, snują także nieliczni dobrowolni strażnicy pamięci oraz młodzi, którzy pragną żyć jak w XXI wieku przystało, ale którym brzemię pogranicza na to nie pozwala. Zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Swoje kochaj, cudze szanuj - mawiał Stanisław Vincenz. Te proste słowa towarzyszyły mi przez wiele miesięcy podróży po dawnym polskim pograniczu. Dźwięczały w uszach, kiedy rozmawiałem z Ukraińcami, Białorusinami, Litwinami i Polakami. Były ze mną, kiedy słuchałem opowieści o okrucieństwach, do jakich doszło na Wołyniu, o dramacie pacyfikowanych białoruskich wiosek, o cierpieniu deportowanych Bojków czy tragicznej historii Kaszubów i Ślązaków, ofiar najpierw niemieckiego, potem sowieckiego totalitaryzmu. W bolesnej historii wymazanej granicy nie łatwo odnaleźć to, co nas - mieszkańców Europy Środkowej - łączy, a nie dzieli. Myślę jednak, że jest to możliwe, jeśli tylko będziemy potrafili - tak jak wielu wspaniałych ludzi, których spotkałem na swojej drodze - swoje kochać, a cudze szanować. Tomasz Grzywaczewski",
  "editions": [
    {
      "title": "Wymazana granica. Śladami II Rzeczpospolitej",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/tomasz-grzywaczewski/wymazana-granica-sladami-ii-rzeczpospolitej/9788381915915",
      "publisher": "czarne",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-8191-591-5",
      "pages": 368,
      "published": "2022-11-15",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/tomasz-grzywaczewski/wymazana-granica-sladami-ii-rzeczpospolitej_978-83-8191-591-5-4e32c841.jpg?v=2026-08-27%2018%3A11%3A03"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}