{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "To, Co Najistotniejsze o Panu Moritzu",
  "subtitle": null,
  "slug": "to-co-najistotniejsze-o-panu-moritzu",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/vlastimil-tresnak/to-co-najistotniejsze-o-panu-moritzu",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/vlastimil-tresnak/to-co-najistotniejsze-o-panu-moritzu.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/vlastimil-tresnak/to-co-najistotniejsze-o-panu-moritzu.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Vlastimil Třešňák",
      "slug": "vlastimil-tresnak",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/vlastimil-tresnak"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2023-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/dowody/vlastimil-tresnak/to-co-najistotniejsze-o-panu-moritzu_978-83-6677-818-4.jpg?v=2026-04-06%2021%3A29%3A12",
  "description": "Opis Z czeskiego przełożył Piotr Godlewski „ To jest najlepsza czeska książka, o której (chyba) nigdy nie słyszeliście” – napisał Wojciech Szot, recenzent znany z wybredności. Podzielił się z czytelnikami fantazją, że wspaniale byłoby ją zobaczyć wydaną w serii Stehlík. Dlaczego? „ Dlatego że książka Třešňáka to niezwykle sprawne (i niezbyt obszerne) połączenie Mrożka z Kafką, Beckettem i czeskim humorem”. Pan Moritz jest czeskim malarzem. Utrzymuje się z malowania żółtych obrazów dla Chińczyków mieszkających w Niemczech. Jest przekonany, że uwielbiają żółty kolor. Wynajmuje mieszkanie wspólnie ze swoim przyjacielem, również czeskim emigrantem. Każdy dzień rozpoczynają od rytuału jajka: „ Pan Moritz podszedł do stołu, siadł na jednym z dwóch krzeseł i, jak co rano, obtłukł swe jajko o kant biurka. – Niech pan nie obtłukuje co rano swego jajka o moje biurko! – zaprotestował pan Prag, jak co rano”. Nad ich rutynowym życiem wisi tajemnica zniknięcia rodziców pana Moritza, któremu jest ona najzupełniej obojętna, za to intryguje jego przyjaciela i staje się w konsekwencji katalizatorem festiwalu słodko-gorzkich znajomości. Powieść Třešňáka może być uzupełnieniem losów Czechów opisywanych przez Mariusza Szczygła w Gottlandzie. „ Pewien komik – pisał Szczygieł – występuje dla żołnierzy pogranicza i ucieka z rodziną do Niemiec podczas przerwy w występie. Akurat nikt nie pilnuje granicy, bo wszyscy czekają na drugą część programu. (…) Były ambasador w Bułgarii ucieka ukryty w dużej skrzyni na książki, którą ambasador Meksyku zgłasza jako bagaż osobisty”. Tak wyglądały ucieczki z Czechosłowacji po zwycięstwie komunistów w 1948 roku i zamknięciu kraju. Rodzice tytułowego pana Moritza także zbiegli za granicę. W dniu ucieczki – 16 kwietnia 1950 roku – zrobili sobie wspólne zdjęcie. Pan Moritz miał wtedy dziewięć miesięcy. „ Już przed fotografowaniem ojciec napoił mnie odwarem z maku i wlał we mnie jeszcze pół setki rumu. Potem owinęli mnie w koce i śpiącego położyli w bagażniku starego forda stanowiącego własność mojego stryja. Położyli mnie w przegródce na zapasowa oponę i przykryli skrzynką z narzędziami” – opowiada główny bohater. Po przebudzeniu nigdy już rodziców nie zobaczył. To zdjęcie staje się dla Třešňáka, który w powieści przyjmuje pseudonim pan Prag (po niemiecku Praga), inspiracją do śledztwa, co naprawdę przydarzyło się rodzicom Moritza. Mikropowieść Vlastimila Třešňáka inspirowana jest emigracyjnym życiem – jego własnym i Václava Martínka, przyjaciela pisarza. Akcja nie ma w sobie krztyny patosu. Cechują ją raczej lekkość i sarkazm Kurta Vonneguta.",
  "editions": [
    {
      "title": "To, Co Najistotniejsze o Panu Moritzu",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/vlastimil-tresnak/to-co-najistotniejsze-o-panu-moritzu/9788366778184",
      "publisher": "Dowody",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6677-818-4",
      "pages": null,
      "published": "2023-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/dowody/vlastimil-tresnak/to-co-najistotniejsze-o-panu-moritzu_978-83-6677-818-4.jpg?v=2026-04-06%2021%3A29%3A12"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}