Własnym zdaniem

„ Fikcja stwarza mi tak rzadko okazję do dzielenia się własnym zdaniem, że cieszą mnie te nagłe nawałnice pytań”, wyznaje Vladimir Nabokov (1899–1977), rosyjsko-amerykański klasyk literatury XX wieku, i przedstawia nam, co „ własnym zdaniem”, a nie zdaniem bohaterów jego powieści, ma do powiedzenia o świecie, a przede wszystkim o sobie. Wypowiada się w zebranych tu wywiadach, listach i artykułach rzucających sporo światła na niezwykłą osobowość tego pisarza. Rosyjski arystokrata pozbawiony przez rewolucję bolszewicką majątku i środków do życia, emigrant, obywatel świata, dumny posiadacz paszportu USA, który nie tęsknił do Rosji ani tym bardziej do jej radzieckiej wersji, ale przełożył całego Puszkinowskiego Oniegina , autor słynnej Lolity , a zarazem kompetentny naukowiec, badacz motyli, wygłasza tu także radykalne sądy o literaturze i jej twórcach. Z wywiadów (które w sumie niezbyt są wywiadami, lecz spisanymi odpowiedziami na zadane wcześniej pytania, bo Nabokov nie znosił występować „ na żywo”) czytelnik dowie się rzeczy, które może go zaszokują, ale zapewne dadzą też do myślenia – jak opinia, że Balzac, Stendhal i Sartre to „ przeceniane miernoty”, Dostojewski – „ melodramatyczny bełkot i pretensjonalny mistycyzm”, a najwybitniejsi to Joyce, Kafka i… Herbert Wells. Radykalne opinie Nabokova mierzą pisarstwo konkretną miarą „ mrowienia w krzyżu” – czystego pisania wolnego od wszelkich symbolizmów, ideologii i innych zewnętrznych alibi.