Parabole pamięci. Literacka i translatorska twórczość Floriana Śmieji

Formuła tytułowa zredagowanej przez badaczy z Uniwersytetu Rzeszowskiego książki obejmuje w pisarstwie Floriana Smieji rekonstrukcje przeszłości sprzed wygnania - zapamiętane chwile dzieciństwa, namysł nad naturą wspomnień, refleksję o upływaniu czasu, ale również zakorzenione w materiale autobiografii próby uogólnienia losu współczesnych wygnańców. I dalej: dokonywane przez Śmieję opisy codzienności w Kanadzie nie tylko odsyłają do mitów miejscowych, ale również odnoszą się do uniwersalnie pojmowanych spraw egzystencji, do jej wymiarów metafizycznych i religijnych, jak również otwierają perspektywę ostatecznych przeznaczeń. Pamięć - jak czytamy w paru szkicach - wiąże się z problematyką tożsamości będącej splotem powrotów do śląskiej malej ojczyzny i doświadczeń, którymi obdarzył poetę kraj osiedlenia. Pamięć tworzy zespół wartości oraz powinności wobec samego siebie, każe wysoko szacować spotkania z innymi ludźmi, pozwala docenić rolę przemijających chwil, ale również porządkuje chaos przeżytych zdarzeń oraz dostarcza nauk na przyszłość. Jednostkowe zasoby doświadczenia konfrontowane są tutaj z pamięcią kultury. Tak wyznaczony obszar rozważań uzupełniają wątki elegijne. prof. dr hab. Wojciech Ligeza