{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "1863",
  "subtitle": null,
  "slug": "1863",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/zeromski-stefan/1863",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/zeromski-stefan/1863.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/zeromski-stefan/1863.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Żeromski Stefan",
      "slug": "zeromski-stefan",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/zeromski-stefan"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2013-04-19",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/sic/zeromski-stefan/1863_978-83-6196-746-0-5b71248d.jpg?v=2026-09-02%2012%3A20%3A07",
  "description": "W tomie pod tytułem 1863 przedstawiony jest obraz Powstania Styczniowego, który, ze znacznym zresztą opóźnieniem, bo dopiero na przełomie XIX i XX wieku, stworzyli wielcy polscy pisarze Stefan Żeromski i Eliza Orzeszkowa. To ówczesne opóźnienie miało dwie przyczyny. Jedną, jawną i mniej ważną, były restrykcyjne działania carskiej cenzury. Drugą, ukrytą i znacznie ważniejszą, były różnice w ocenie Powstania Styczniowego i jego dziedzictwa - różnice, które na wiele dziesięcioleci podzieliły polskie społeczeństwo. Literatura potrzebowała trochę czasu, żeby się z tym uporać. W opowiadaniu \" Rozdzióbią nas kruki, wrony\", jednym z największych arcydzieł literatury polskiej, oraz w Echach leśnych Stefan Żeromski, w symbolicznym skrócie ukazał stan duszy polskiej - jej tragiczne rozdarcie w drugiej połowie XIX wieku. Cztery opowiadania Elizy Orzeszkowej z tomu Gloria victis mówią o tym, jak Powstanie wyglądało z perspektywy szlacheckich dworów na wschodnich kresach Rzeczpospolitej. W jednym z tych opowiadań mamy wizerunek Romualda Traugutta, który zanim został dyktatorem, walczył właśnie tam, na Polesiu - ten wizerunek Orzeszkowa sporządziła na podstawie wspomnień z lat swojej młodości. W esejach Andrzeja Nowaka i Jarosława Marka Rymkiewicza, zamieszczonych na końcu książki, czytelnik znajdzie współczesną analizę i ocenę wydarzeń roku 1863.",
  "editions": [
    {
      "title": "1863",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/zeromski-stefan/1863/9788361967460",
      "publisher": "Sic!",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6196-746-0",
      "pages": null,
      "published": "2013-04-19",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/sic/zeromski-stefan/1863_978-83-6196-746-0-5b71248d.jpg?v=2026-09-02%2012%3A20%3A07"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}