Wspomnienia i dzienniki lokalnego społecznika, lekarza — uniwersalna kronika XX wieku, zapisana przez pryzmat regionu wyjątkowego dla dziejów Polski. Dr Zygmunt Klukowski ze swojego szpitala w Szczebrzeszynie uczynił punkt obserwacyjny, z którego widział dużo więcej niż drogi na Zamość i na Zwierzyniec. Patrzył na procesy historyczne, tak boleśnie doświadczające jego kraj i... jego samego. Autor — lekarz, regionalista, społecznik — w swoich wspomnieniach i dziennikach z lat 1918–59 opisał wnikliwie dzieje Zamojszczyzny, unikając podawania szczegółów życia osobistego. Uważał za swój obowiązek przede wszystkim obiektywne zapisywanie historii. Książka została wydana w dwóch woluminach: tom I obejmuje lata 1918–43, tom II lata 1944–59. W tomie I drukujemy mało znane wspomnienia Zygmunta Klukowskiego z okresu II Rzeczpospolitej, w tomie II znalazł się nieznany w Polsce dziennik z lat 1945–46 i wspomnienia z lat 50. W tomie II zamieszczone zostało także posłowie opisujące życie autora i losy jego zapisów. W obu tomach znajdują się wkładki z archiwalnymi zdjęciami z Zamojszczyzny i prywatnymi fotografiami autora (w sumie około 160 zdjęć). Oprac. red. Agnieszka Knyt; współpr. Barbara Odnous.
