Compassio Mariae w chrześcijańskim życiu duchowym. Studium na przykładzie polskiej średniowiecznej literatury i sztuki religijnej

WSTĘP ROZDZIAŁ I RYS HISTORYCZNY MOTYWU COMPASSIO MARIAE 1. Apokryfy 1.1. Apokryfy Nowego Testamentu 1.2. Rola średniowiecznych utworów apokryficznych 2. Myśl teologiczna 2.1. Teologowie wschodni i zachodni znani polskim autorom 2.2. Compassio Mariae w myśli teologicznej do XIII wieku 3. Nurt mistyczny: św. Brygida Szwedzka i bł. Henryk Suzo 3.1. Revelationes 3.2. Księga Mądrości Przedwiecznej 3.3. Księga miłości 4. Plankty maryjne 4.1. Istota planktu maryjnego 4.2. Adresaci planktu ROZDZIAŁ II COMPASSIO MARIAE W KONTEKŚCIE MENTALNOŚCI I DUCHOWOŚCI ŚREDNIOWIECZA 1. Najważniejsze konteksty światopoglądowe i antropologiczne 1.1. Relacja duszy i ciała 1.2. Pesymizm 1.3. Potrzeba wstawiennictwa eschatologicznego 1.4. Uczuciowość 1.5. Kobieta 2. Compassio Mariae w kontekście niektórych zjawisk duchowości średniowiecza 2.1. Doloryzm w nurcie pasyjnym 2.2. Obraz Boga 2.3. Obraz szatana 2.4. Pobożność i duchowość maryjna średniowiecza ROZDZIAŁ III PRZENIKANIE MOTYWU COMPASSIO MARIAE DO POLSKI 1. Okres I. Dominacja języka łacińskiego i kultury łacińskiej 1.1. Pierwsze formy katechizacji 1.2. Wpływ św. Bernarda z Clairvaux i duchowości cysterskiej 1.3. Duchowość dominikańska: Traktat Heidenreicha 1.4. Wpływ duchowości zakonu krzyżackiego 1.5. Kwestia wpływów duńskich 2. Okres II. Rozwój języka polskiego oraz niektóre uwarunkowania społeczno-kulturowe i religijne 2.1. Deklerykalizacja 2.2. Nowe kierunki teologiczne i duchowe 2.3. Wpływ zakonów żebraczych i bractw 2.4. Przemiany społeczno-religijne 3. Okres III. Późne średniowiecze i jego schyłek 3.1. Wpływ duchowości franciszkańskiej (bernardyńskiej) 3.2. Osobisty wpływ bł. Władysława z Gielniowa 3.3. Maryjna pieśń nowa późnego średniowiecza ROZDZIAŁ IV FORMY WYRAZU IDEI COMPASSIO MARIAE I ICH ZNACZENIE W DUCHOWOŚCI ŚREDNIOWIECZA 1. Sztuki plastyczne 1.1. Problem interpretacji 1.2. Rzeźba z Ostródy jako wielowątkowy wyraz compassio 1.3. Portrety duchowe Maryi 2. Symbolika i jej znaczenie 2.1. Symbolika solarna i lunarna 2.2. Miasto Jeruzalem 2.3. Liczba siedem 2.4. Korona 2.5. Symbolika florystyczna 3. Pieśni 4. Misteria 4.1. Duchowo-formacyjna funkcja misteriów 4.2. Wykonawcy i odbiorcy 5. Kaznodziejstwo 6. Liturgia 7. Modlitewniki 7.1. Modlitewnik jako wyraz indywidualizmu w duchowości 7.2. Wiara w moc pośrednictwa - orationalia jagiellońskie 7.3. Modlitewnik Gertrudy Mieszkówny 7.4. Śląski modlitewnik dla kobiet 8. Środki stylistyczne w narracjach 8.1. Dyrektywność 8.2. Perswazja 8.3. Zwroty do Maryi 8.4. Zwroty sygnalizujące możliwość ROZDZIAŁ V COMPASSIO MARIAE W NAJWAŻNIEJSZYCH DZIEŁACH POLSKIEGO ŚREDNIOWIECZA 1. Kazanie na Wielki Piątek Peregryna z Opola 2. Rozmyślania dominikańskie 2.1. Źródła 2.2. Przeżycia i duchowość Maryi w miniaturach 2.3. Paralelizm cierpień Jezusa i Maryi 2.4. Bogactwo opisu cierpień Maryi 3. Rozmyślanie przemyskie 3.1. Źródła i najważniejsze rysy duchowego portretu Maryi 3.2. Wyjątkowość cierpień Maryi i ich znaczenie 4. Sprawa chędoga o Męce Pana Chrystusowej 4.1. Cechy motywu compassio Mariae 4.2. Duchowa relacja Maryi do Jezusa 5. Żale Matki Boskiej pod krzyżem (tzw. Pianki świętokrzyski) 6. Jezusa Judasz przedał za pieniądze nędzne (tzw. Żoltarz Jezusów) 6.1. Źródła i charakter motywu compassio Mariae 6.2. Do nieba stopienie - drabina do nieba 6.3. Duszne oświecenie -natura duchowego oświecenia 7. Żywot Pana Jezu Krysta, Stworzyciela i Zbawiciela rodzaju ludskiego Baltazara Opeca 7.1. Smutek dziewice Panny Maryje 7.2. Stała matka źałościwa 7.3. Pannie Maryje śmierci objawienie. Kapitulum 13 8. Dolores Sanctissimae Virginis Mariae 8.1. Primus dolor: zachęta do medytacji dwóch cierpień 8.2. Secundus dolor: gubienie i odnajdywanie Jezusa 8.3. Tertius dolor: Maryja stróżem piąci smysłów 8.4. Quartus dolor: nauka stałości w wierze 8.5. Quintus dolor: Maryja wiarygodnym świadkiem 8.6. Conclusio 9. Modlitewnik Ptaszyckiego II 9.1. Compassio Mariae w szczegółowo zarysowanym programie modlitewnym 9.2. Compassio Mariae jako rękojmia skuteczności próśb skierowanych do Maryi ZAKOŃCZENIE CONCLUSIONS WYKAZ SKRÓTÓW BIBLIOGRAFIA INDEKS OSÓB