Rosja. Widzenia transoceaniczne. Tom II

Wypowiedzi Czesława Miłosza o Rosji zostały po raz pierwszy zebrane w dwutomowej, osobnej publikacji. Niniejszy tom II obejmuje uwagi Miłosza z lat 1936-2004 na temat Rosji XX wieku, właściwej jej polityki, mentalności i literatury. Z łatwością moglibyśmy ułożyć także tom III, gdyż jego pisarstwo o Rosji obejmuje tysiące stron i całe jego twórcze życie. Jak sam powiedział kiedyś o Jerzym Giedroyciu: „ Budowanie mostów pomiędzy Polską i tą « inną» Rosją to ważny powód tytanicznych wysiłków wydawniczych”. " Rosja. Mój stosunek do niej jest poważny, ale polski zajad we mnie siedzi i daje o sobie znać od czasu do czasu, ku mojemu niezadowoleniu. Chciałbym jedno: być człowiekiem. To więcej, niż być komunistą czy rasistą, czy liberalnym demokratą. [...] Zmierzyć tą miarą prądy myśli i dzieła sztuki... Polska i Rosja podążały różnymi drogami. Ale jest też coś wspólnego: i wy, i my stoimy wobec Europy Zachodniej, jesteśmy sobie bliscy, a Europa Zachodnia to coś innego. To oczywiście paradoksalne, bo Polska, rzec można, patrząc z waszej strony, jest krajem zachodnim, ale patrząc z Zachodu, Polska wraz z Rosją to Europa Wschodnia". (Czesław Miłosz)