Zmarli i fatum

Zaraz na początku De mortuis Grzegorz z Nyssy podaje jako swój cel przekonanie ludzi, by nie smucili się po zmarłych. By zlikwidować nawyk odbywania żałoby, przeprowadza długi wywód na temat wyższości duszy nad ciałem i życia po śmierci nad obecnym życiem. W drugiej części, która na pierwszy rzut oka ma z pierwszą niewiele wspólnego, Grzegorz przechodzi do wyliczania, do czego ciało jest potrzebne jako etap przygotowawczy do życia po śmierci. W części trzeciej znajdujemy rozważania na temat cech ciała zmartwychwstałego, natomiast epilog podejmuje kwestię dobrego i złego smutku. Żeby zrozumieć specyfikę i przekaz tego tekstu, musimy zacząć od tego, że jest to dzieło filozoficzne.