Sandomierska Brygada Straży Granicznej 1889-1914

Każdy, kto wjeżdża do Sandomierza ulicą Zawichojską w kierunku Bramy Opatowskiej, mija po prawej stronie stary zaniedbany budynek przy ulicy Zacisze (przez miejscowych z uporem wciąż nazywanej dawną, tradycyjną, z rosyjska brzmiącą nazwą Komanda). Widzi wtedy ściśle związany z historią Sandomierza jeden z zapomnianych zabytków. Dzieje miasta zapisane są bowiem nie tylko w starych kościołach, ratuszu czy kamienicach. Historia Sandomierza to także budynki powstałe w okresie niewoli narodowej. Podobnie jak w innych ośrodkach miejskich takich jak Łódź czy Żyrardów stanowią one bezcenną spuściznę po minionych czasach. Wspomniany budynek do 1914 r. był miejscem stacjonowania oddziałów 16. Sandomierskiej Brygady Straży Granicznej. To jedyny w Polsce zachowany w takim stanie przykład architektury o charakterze militarnym związany z rosyjską formacją graniczną stacjonującą w Królestwie Polskim w XIX i XX w. Budynek ten może, niestety, podzielić los innych XIX-wiecznych budowli, które w ostatnich dekadach zniknęły z pejzażu Sandomierza, gdyż decyzją władz miejskich stare rosyjskie koszary są przewidziane do wyburzenia...