Izera i Ypres. Kampania we Flandrii 1914

Pierwsza bitwa we Flandrii, stoczona jesienią 1914 r. z udziałem armii czterech państw (Belgii, Francji, Wielkiej Brytanii i Niemiec) zaliczana jest do najważniejszych, największych i pod wieloma względami najciekawszych („ wielowymiarowych”) operacji pierwszej wojny światowej. „ Wyścig do morza”, obrona miasteczka Dixmude, otwarcie śluz na kanałach pod Nieuport, Kindermord, „ występ Ypres” – to tylko kilka encyklopedycznych haseł wywoławczych, pod którymi kampania ta, lub pojedyncze jej epizody, znane są w zachodniej historiografii. Choć walki nad rzeką Izerą (Yser) i pod murami historycznego miasta Ypres pozostają nadal w cieniu wcześniejszych wydarzeń z sierpnia i września (bitwy graniczne, „ cud nad Marną”),ich znaczenie trudno jest przecenić. „ Ostatnia bitwa wojny manewrowej i pierwsza bitwa wojny pozycyjnej” – napisał o niej francuski historyk Jean Ratinaud. Uściślając nieco ten wywód, „ Flandria 1914” zwieńczała proces przechodzenia od wojny mobilnej do statycznej, była niejako klamrą spinającą te dwa, jakże odmienne okresy zmagań na froncie zachodnim. Tu – mówiąc w pewnym uproszczeniu – „ umarła” kawaleria, a narodził się okop. Jeszcze prymitywny, płytki i krótki, znamionujący już jednak okres wojny pozycyjnej, która położyć się miała cieniem na historii tego konfliktu i kosztować życie i zdrowie milionów żołnierzy. (ze Wstępu)