Ks. Tadeusz Gogolewski - Świadek Vaticanum II i ostatni apologetyk XX wieku

Wiek XX to czas ideologii i przerażających totalitaryzmów, wojen światowych, które pochłonęły miliony ofiar, ale również czas wielkich zmian w Kościele i w teologii. Te ostatnie wciąż rezonują i w trzeciej dekadzie XXI w. są przedmiotem sporów. W takim kontekście pojawiają się tezy, że bez zrozumienia i wyciągnięcia wniosków z burzliwej historii XX w. światu, a także Kościołowi grozi ponowne brnięcie w konflikty. Droga Tadeusza Gogolewskiego, głównego bohatera tej monografii, skupia – jak w soczewce – dramaty i przełomy XX w. Urodzony u zarania odrodzonej po zaborach Ojczyzny, nasiąkał ambicjami Polski międzywojennej. Tragedia okupacji hitlerowskiej obudziła go duchowo. Wstąpił do seminarium, ale powstanie warszawskie w 1944 r. przerwało tajne komplety, na których przygotowywał się do święceń. Po wojnie, wraz z odbudową stolicy, wznowił studia. Dotkliwa kontuzja, z której cudem się wywinął, sprawiła, że w dobie zderzenia stalinizmu z Kościołem stał z boku. W 1958 r. Prymas Wyszyński, ze względu na jego talenty, posłał go na studia do Rzymu. Jako student obserwował Sobór Watykański II (1962– 1965). Od powrotu do Polski w 1964 r. do końca życia był świadkiem Soboru i interpretatorem jego nauczania, a zwłaszcza głównych dokumentów Vaticanum II – konstytucji o Kościele Lumen gentium i konstytucji o Bożym Objawieniu Dei Verbum oraz dekretu o ekumenizmie  Unitatis redintegratio. W dobie posoborowego zamieszania ów przedsoborowy dogmatyk i tomistyczny filozof stał się też rzecznikiem apologetyki, która nie tyle uzasadnia i staje w obronie, co analizuje i prezentuje, by przez to lepiej służyć zrozumieniu się stron i szukaniu dróg do wspólnoty.