Freud oceniony

Książka wyjątkowa w literaturze poświęconej Zygmuntowi Freudowi. Z prostą, żelazną logiką autor poddaje analizie dzieło Freuda. Pokazuje, jak się ono kształtowało i na tej podstawie dokonuje jego oceny. Całość kończą obszerne rozważania o sytuacji psychoanalizy dzisiaj. Dlaczego Zamknięty krąg? Określenie to odnosi się do najważniejszej tezy przedstawionej w książce, a dotyczącej metody stosowanej w psychoanalizie. To, co pacjent mówi psychoanalitykowi, determinują oczekiwania, które psychoanalityk nieświadomie przekazuje pacjentowi. Tego rodzaju nieświadomy wpływ znakomicie ilustruje obraz André Brouilleta z 1887 roku Une leçon clinique à la Salpêtrière. Przedstawia on pacjentkę Charcota, u której rozpoczyna się właśnie drugie stadium ataku histerycznego, obejmujące słynny arc de cercle (łuk histeryczny). Widzi ona przed sobą zawieszony na ścianie duży rysunek, przedstawiający pacjentkę wygiętą właśnie w taki łuk. Freud bronił Charcota przed zarzutami, mówiącymi że nieświadomy wpływ odgrywa tu istotną rolę, był jednak w błędzie. Ten sam błąd popełnił potem we własnej pracy. Z tego zamkniętego kręgu Zygmunt Freud nie zdołał się nigdy wyzwolić.