Dzwony pożyczone. Studia historyczne i prawne nad problematyką strat dóbr kultury

Dzwony w prezentowanej pracy Marcelego Tureczka, kampanologa, ale i badacza dziedzictwa kulturowego zachodniej Polski, to nie tylko zabytki ludwisarstwa, ale przede wszystkim dobra kultury. Autor podejmując po raz kolejny problematykę dzwonów, tym razem skupia się na aspekcie historyczno-prawnymi strat wojennych w dziedzinie kultury na obszarze dawnych niemieckich prowincji wschodnich. Pozwoliło to jednocześnie prześledzić na przykładzie stosunku do tych obiektów spór w relacjach polsko-niemieckich co do prawnego statusu dóbr kultury pochodzących z terenów obecnie zachodniej Polski. Strona polska, powołując się na konwencję haską, pozostaje na stanowisku, iż dobra kultury wywiezione stąd w okresie II wojny światowej przez osoby i instytucje niemieckie przynależą do tego obszaru. Strona niemiecka stoi na gruncie zasady podążania dóbr kultury za ludnością, co potwierdza prawo własności byłych niemieckich mieszkańców tych obszarów do obiektów przemieszczonych w czasie wojny i w okresie tuż powojennym. Dobra kultury bowiem stanowią nośniki pamięci i narzędzia identyfikacji, należąc do podstawowych elementów kreowania tożsamości. Następuje tym samym prawne usankcjonowanie pamięci jako narzędzia polityki wobec dóbr kultury.