The Mechanics of Transposition. A Study of Action Nominalisations in English, Irish and Polish

Książka Marii Bloch-Trojnar The mechanics of transposition. A study of action nominalisations in English, Irish and Polish stanowi oryginalny głos w burzliwej debacie teoretycznej dotyczącej charakteru i statusu nominalizacji dewerbalnych, uznawanych obecnie za zjawisko hybrydowe z pogranicza komponentu ściśle morfologicznego i syntaktycznego. Dwie przeciwstawne koncepcje, leksykalistyczna i transformacyjna, są nieodłącznie związane z początkami i rozwojem językoznawstwa generatywnego i niezmiennie pojawiają się w różnych postaciach i modelach. W części pierwszej autorka przedstawia rozwój badań oraz problemy analityczne związane z kategorią nominalizacji dewerbalnych wykazując potencjał przyjętego przez nią modelu teoretycznego, tj. Lexeme Morpheme Base Morphology. Część druga poświęcona jest semantycznej, syntaktycznej i formalnej analizie Nomina Actionis w trzech językach reprezentujących oddzielne i znacząco odmienne podgrupy rodziny indoeuropejskiej, tj. w języku angielskim, irlandzkim oraz polskim. Autorka tradycyjnie bada nominalizacje pod kątem procesów leksykalizacji, struktury predykatowo-argumentowej oraz dystrybucji i produktywności wykładników formalnych, argumentując za podejściem leksykalistycznym. Zupełnie nowe jest spojrzenie na nominalizacje pod kątem interakcji klasy czasownika, ściśle związanej z kategorią aspektu, a rodzajem rzeczownika. Analiza derywatów transpozycyjnych wymaga właściwej charakterystyki i roli inherentnych kategorii fleksyjnych takich jak liczba i aspekt. Rozwiązanie zaproponowane przez autorkę zakłada istnienie dwóch kategorii derywacyjnych w każdym z trzech badanych języków, zaś ich interpretacja semantyczna jest powiązana z systemem opozycji aspektowych. Praca łączy i rozwija tradycje anglosaskie i słowiańskie, zaś jej wnioski teoretyczne zainteresują morfologów, znawców słowotwórstwa jak i odmiany, syntaktyków oraz semantyków.