Nasza szkapa i inne opowiadania

W zboiorze: - Dym; - Nasza szkapa; - Urbanowa. 1. Nowela Marii Konopnickiej opublikowana została po raz pierwszy w 1890 roku na łamach czasopisma " Kurier Codzienny". W 1893 roku wydano ją ponownie w zbiorze Na drodze. Tłem do napisania noweli stała się huta " Bankowa" w Dąbrowie Górniczej, w której pracował zięć Marii Konopnickiej. 2. Utwór ma formę wspomnień kilkunastoletniego Wicka Mostowiaka, który mieszka z rodzicami i braćmi (Felkiem i Piotrusiem) na warszawskim Powiślu, jednej z najuboższych dzielnic Warszawy. Chłopiec w prostych słowach relacjonuje codzienne wydarzenia, które składają się na życie w nędznej kamienicy. Ojciec, piaskarz, w momencie rozpoczęcia akcji noweli stracił pracę i Mostowiakowie są zmuszeni sprzedawać po trochu swój ubogi dobytek by przetrwać.