Moje przygody z historią

Praca zawiera cztery eseje: Jak stałem się pisarzem historycznym, Królestwo Białorusi, Strażnik królewskiego grobu, Od dzwonka do dzwonka. Przynoszą one opis wydarzeń historycznych ściśle związanych z autobiografią pisarza. Marian Brandys (1912-1998), pisarz historyczny, eseista i dziennikarz. Studiował ekonomię i prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Walczył w kampanii wrześniowej 1939 roku w grupie generała Kleeberga. W latach 1939-1945 był jeńcem oflagów niemieckich. Od 1945 roku pracował jako dziennikarz, pisząc reportaże, felietony i recenzje. Był członkiem Polskiego PEN Ciubu i Związku Literatów Polskich. Laureat wielu nagród, m. in. nagrody państwowej (1950, 1953, 1974 nagroda I stopnia za eseistykę historyczną); nagrody polskiego PEN Ciubu (1980) i nagrody paryskiej Kultury im. Z. Hertza (1982). Był mężem Haliny Mikołajskiej - aktorki, członkini Komitetu Obrony Robotników. Związał się z opozycją demokratyczną, w roku 1976 podpisał List 101 (protest przeciwko projektowanym zmianom w konstytucji PRL); od tego czasu szykanowany przez władze PRL (m. in. czasowo objęty zakazem druku). Zasłynął jako autor reportaży historycznych: Kozietulski i inni (1967); Koniec świata szwoleżerowi. 1-5 (1972-1979); pisał utwory dla młodzieży: Śladami Stasia i Nel (1961) i Z panem Biegankiem w Abisynii (1962). Jest także autorem powieści biograficznych: Nieznany Książę Poniatowski (1960); Oficer największych nadziei (1964) i Generał Arbuz (1988). Wątki autobiograficzne zawarł w: Moje przygody z historią (1981), Moje przygody z wojskiem (1992), Dziennik 1972 (1997), Dziennik 1976-1977 (1996), Dziennik 1978 (1997). Atmosfera tych dni, a w szczególności terroru stosowanego wobec Haliny, znalazła literacko-pamiętnikarski wyraz w pięknym utworze jej męża. Mariana Brandysa, Od dzwonka do dzwonka w tomie Moje przygody z historią (1981). J. J. Lipski KOR. Londyn 1983