Zdarzyło się pierwszego września (albo kiedy indziej)

Pierwszy września 1938 roku. Basen w Levicach gdzieś w centrum Europy. Trzech nastolatków - Węgier Czech i Żyd - organizuje prywatne zawody pływackie. Nagrodą dla zwycięzcy będzie prawo do ubiegania się o względy pięknej rówieśniczki Mrii. Peter Jan i Gabriel nie wiedzą jednak że ich wyścig będzie trwał przez kolejne 30 lat. Młodzieńcza miłość zmieni życie całej czwórki. Fascynacji jedną kobietą nie przerwą ani wojna ani pierwsze dwie dekady komunistycznych rządów w Czechosłowacji choć historia i polityka wystawią ich przyjaźń na ciężką próbę. Losy głównych bohaterów przeplatają humorystyczne epizody w których gościnnie pojawiają się autentyczne postaci historyczne takie jak Miklós Horthy Jozef Tiso Klement Gottwald czy Iwan Koniew. Najlepsza słowacka książka ostatnich lat uhonorowana Europejską Nagrodą Literacką 2009 r. oraz Nagrodą Czytelników dziennika SME. Tłumaczona na język czeski węgierski i chorwacki w 2010 r. trafiła na deski Słowackiego Teatru Narodowego.