Liberalizm - historia walki o wolność

Mimo nieustannej krytyki, liberalizm jest dziś dominującą ideologią polityczną na szeroko pojętym Zachodzie (kraje NATO, ANZUS oraz w znacznym stopniu także Japonia, Korea Południowa, a w mniejszym stopniu Indie),ponieważ jest jedyną działającą doktryną wolnościową. Każde wolnościowe tendencje potrzebują podłoża w postaci indywidualizmu, który nie wyklucza współpracy, ale czyni ją mniej domyślną, a bardziej warunkową. Aby mógł powstać ład liberalny, potrzebne są dwa podstawowe składniki: solidna dawka indywidualizmu oraz zaufanie do ludzkiego rozumu. Przez większość dziejów ludzkości ogromna większość była traktowana podle przez liderów politycznych, religijnych czy klanowych. Do lat siedemdziesiątych XVI wieku w zasadzie wszyscy ludzie na ziemi byli nikim poza garstką szlachty i czasem kupców. Dopiero szesnastowieczni Holendrzy uświadomili sobie, że ich kraj, jako ośrodek handlu morskiego, zawsze będzie kłębowiskiem rozmaitych idei religijnych. Dlatego katoliccy arystokraci niderlandzcy i protestanccy kupcy niderlandzcy sprzeciwili się Hiszpanom w imię tolerancji i godnego życia. Obecnie jesteśmy świadkami sojuszu tyranów (Chiny, Rosja, Iran itd.) przeciw wolności. Wielu ludzi znudzonych wolnością lub jej niepojmujących powie wam, że cały świat wkrótce zamieni się w Moskwę, Pekin czy Teheran. Jednak wiele wskazuje, że będzie odwrotnie i już niedługo zobaczymy triumf wizji Francisa Fukuyamy, który ze swoim końcem historii pomylił się jedynie o dwie dekady. Bardzo możliwe, że kłamliwi moskiewscy czy pekińscy tyrani wydali swój ostatni bój przeciw ludzkiej godności i przyzwoitości. W tym kontekście tym bardziej warto zobaczyć, jak przez wieki wąski strumień liberalizmu przemienił się w rwącą rzekę.