Grupy rządzące w miastach nadbałtyckich w średniowieczu

Ramy chronologiczne prezentowanych w tej książce badań obejmują okres od końca XIII do początku XVI stulecia. Cezurę początkową wyznacza wykształcenie się w dużych miastach nadbałtyckich ustroju radzieckiego, zapewniającego tworzącej Hanzę grupie kupców dalekosiężnych decydujący wpływ na władzę i na skład osobowy rad miejskich. Wybór początku XVI wieku jako momentu zamykającego badania podyktowało zarówno pojawienie się reformacji, która zmieniła także społeczno-polityczne uwarunkowania funkcjonowania grup rządzących, jak i zachodzące wówczas przemiany ustrojowe wyrażające się szerszym udziałem reprezentantów pospólstwa w rządach. Zasięg geograficzny ograniczony został do trzech grup miast nadbałtyckich: wendyjskich, pruskich i inflanckich. Każda z tych grup ma własną specyfikę regionalną, a jednocześnie wszystkie tworzyły fenomen kulturowy i ekonomiczny zwany Hanzą1. Pod względem rzeczowym opracowanie formalnie powinno obejmować wszystkie osoby, które uważano za uprawnione do pełnienia urzędu rajcy i bezpośredniego sprawowania władzy. Realizacja tego postulatu w badaniach ilościowych nie jest jednak możliwa, gdyż nie dysponujemy kryteriami pozwalającymi na wyodrębnienie takiej grupy. W konsekwencji osobowy zakres badań ograniczono do członków rad miejskich.