Cztery dramaty

W skład tomu wchodzą następujące dramaty: " Warszawianka" " Wesele" " Wyzwolenie" " Noc listopadowa". Z posłowia " Tworzę teatr nowy" Jana Tomkowskiego: Przepowiadano Wyspiańskiemu międzynarodową karierę, porównując niekiedy jego teatralne osiągnięcia z prekursorskimi poszukiwaniami Gordona Craiga. Wyrażając podobne nadzieje zapominamy jednak, że autor " Wesela" był przede wszystkim pisarzem polskiego sanktuarium i... polskiego piekła. Najczęściej złączony z narodową tradycją, nigdy nie mógł liczyć na podbicie Europy - ostatecznie " Warszawianka", " Wesele", " Wyzwolenie", " Noc listopadowa" są dramatami prawie nieczytelnymi dla cudzoziemca. Powołują do życia teatr literackiej aluzji, wymagający od widza znajomości romantycznych arcydzieł poezji polskiej, historii narodu i jego współczesności. Wbrew pozorom, niewielu mamy twórców, których sztuka byłaby tak integralnie spleciona z losem narodu.