Wybrane zagadnienia polskiej i europejskiej demokracji

W drugiej połowie ubiegłego wieku obok tradycyjnych problemów badawczych pojawiły się nowe. Kształtowanie się prekursorskiego typu ładu społecznego, określanego jako postindustrialny, ponowoczesny, informacyjny czy postmaterialny. musi rodzić pytania o kształt, rolę i funkcję demokracji w nowych warunkach ekonomicznych, społecznych, kulturalnych i politycznych. Najważniejsze bodaj dotyczy tego, czyjej zmiany to ewolucja klasycznego wzorca nowożytnej demokracji, czy też kształtowanie nowego jej modelu? Aby uczynić możliwym udzielenie choćby częściowej odpowiedzi na nie, spróbujemy wyodrębnić przynajmniej niektóre nowe zjawiska i procesy w polityce współczesnych społeczeństw demokratycznych. [...] Zmiany treści polityki i zakresu polityczności zjawisk oraz procesów społecznych, pojawienie się nowych form i nurtów mchów politycznych, ewolucja partii politycznych oraz przeobrażenie państwa pojawiają się także w rozważaniach współautorów niniejszej publikacji. Jednak, jako że to nie są jedyne problem)1 współczesnych społeczeństw demokratycznych, Czytelnik odnajdzie w niej także teksty poświęcone innym zagadnieniom polskiej i europejskiej demokracji: kształtowaniu się i rozwojowi społeczeństwa obywatelskiego, transformacji społeczeństw postkomunistycznych w demokratyczne i predemokratyczne czy instytucjom demokracji bezpośredniej. Autorzy mają nadzieję, iż ich opracowania zawierają właściwie sformułowane problemy bądź trafnie postawione cząstkowe diagnozy kondycji współczesnej demokracji. Z Wprowadzenia