Pasja 20, 21. Powroty Chrystusa

Opowieść o wątkach pasyjnych w muzyce, malarstwie, teatrze, filmie, literaturze, filozofii... (Agamben, Arcand, Bacon, Balthasar, Beckett, Bergman, Castellucci, Celan, Chagall, Dejmek, Grotowski, Gubajdulina, Halík, Harvey, Holand, Jarman, Kertész, Kinsky, Korczak, Lupa, Martin, Miłosz, Mykietyn, Nowosielski, Pärt, Pasolini, Penderecki, Ratzinger, Różewicz, Scorsese, Szepitko, Tarkowski, von Trier, Tsoupaki, Vermes, Wajda, Weil) " Pasja nie skończyła się na arcydziełach Bacha. Dlatego Chrystus powraca. Pozostaje — tylko — pytanie, jak o tym opowiedzieć. Jak język sztuki (zwłaszcza muzyki) może opiewać barbarzyństwo krzyża — po Auschwitz? I jaki znaleźć język do opisu śmierci Chrystusa, odpowiedni, wystarczający, żeby sprostać tragedii? We wszystkich pasjach — muzycznych, malarskich, poetyckich, teatralnych, filmowych — Chrystus schodzi na ziemię. Jest ludzki, żywy, na wyciągnięcie ręki Każda pasja XX i XXI w. jest dyskusją, próbującą mocować się z tematem jak Jakub z Bogiem. Jest szczeliną i raną. Jedne zabliźniają się szybciej, inne pozostawiają ślad na dłużej. Na zawsze. Pasje nie powstają na klęczkach. Jedni twórcy otwarcie deklarują ateizm, inni mówią jedynie o poszukiwaniu Boga, doświadczaniu Go na swój sposób, nieliczni tylko wprost przyznają się do wiary. Nie to jest jednak najważniejsze. Okazuje się bowiem, że obok Chrystusa nie można przejść obojętnie, że Jego los, słowa, śmierć (i zmartwychwstanie) stają na drodze, domagają się oddźwięku". [Tomasz Cyz]