Bez przedawnienia

Vladimir Jankélévitch (1903-1985),wybitny francuski myśliciel i muzykolog o rosyjskich i żydowskich korzeniach, napisał po II wojnie światowej esej poświęcony Zagładzie, który swoją wymową po dziś dzień wywołuje konfuzję w czytelnikach. W Przebaczyć? filozof otwarcie, z wielką pasją i konsekwencją, sprzeciwia się postawie współczesnych, którzy nie tylko pragną zapomnieć o popełnionych przez nazistów zbrodniach, ale mniej lub bardziej świadomie pomniejszają ich znaczenie." W istocie ogrom Holokaustu, nawet jeśli o nim nie mówimy, ciąży nad naszą nowoczesnością w postaci niewidzialnego wyrzutu sumienia" - pisze Jankélévitch. Dowodzi, że zbrodnie hitlerowskie nie mogą ulec przedawnieniu ani zostać przebaczone. Mimo że nie jest myślicielem religijnym, uznaje Zagładę za wydarzenie absolutnie wyjątkowe i w swojej istocie niezgłębione. Argumenty wypowiedziane przez niego ponad czterdzieści lat temu są wciąż aktualne. Szkic Z honorem i godnością natomiast jest utrzymaną w duchu polemicznym analizą społeczeństwa francuskiego, którego postawa i wybory sprawiły, że Francja odegrała taką, a nie inną rolę podczas II wojny światowej. Tym samym w istotny sposób dopełnia obraz widziany oczami francuskiego intelektualisty i patrioty, rannego podczas walk z Niemcami w maju 1940 roku, wkrótce potem odsuniętego od nauczania z powodu żydowskiego pochodzenia, a następnie działającego w ukryciu na rzecz Ruchu Oporu. Francuski oryginał Bez przedawnienia wydany został po śmierci Jankélévitcha w 1986 roku, polski przekład ukazuje się po raz pierwszy.